{"id":13146,"date":"2026-06-16T15:52:14","date_gmt":"2026-06-16T13:52:14","guid":{"rendered":"https:\/\/aidssh.al\/?p=13146"},"modified":"2026-06-22T11:46:05","modified_gmt":"2026-06-22T09:46:05","slug":"leximi-i-arkivave-te-sigurimit-permes-qasjes-se-te-drejtave-te-njeriut","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/aidssh.al\/en\/leximi-i-arkivave-te-sigurimit-permes-qasjes-se-te-drejtave-te-njeriut\/","title":{"rendered":"LEXIMI I ARKIVAVE T\u00cb SIGURIMIT P\u00cbRMES QASJES S\u00cb T\u00cb DREJTAVE T\u00cb NJERIUT"},"content":{"rendered":"<p><em>Korniz\u00eb metodologjike p\u00ebr hulumtimin e dokumenteve t\u00eb diktatur\u00ebs<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Nga Dr. Gentiana Sula<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Abstrakt<\/h4>\n\n\n\n<p>Ky artikull paraqet nj\u00eb korniz\u00eb metodologjike p\u00ebr studimin e arkivave t\u00eb ish-Sigurimit t\u00eb Shtetit. Ai synon t\u00eb zhvendos\u00eb leximin e dosjeve nga paradigma e kronik\u00ebs policore drejt paradigm\u00ebs s\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut \u2014 por me kujdesin epistemologjik t\u00eb k\u00ebrkuar nga literatura nd\u00ebrkomb\u00ebtare e studimeve arkivore. Qasja e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut nuk konceptohet k\u00ebtu si metod\u00eb k\u00ebrkimore q\u00eb z\u00ebvend\u00ebson teknikat historike klasike (analiza e p\u00ebrmbajtjes, kritika burimore, kodifikimi tematik, mikrohistoria, analiza diskursive), por si korniz\u00eb normative q\u00eb orienton pyetjet k\u00ebrkimore drejtuar dokumentit. Artikulli integron pes\u00eb dimensione kritike: (1) epistemologjin\u00eb e arkivit si produkt i pushtetit (Stoler, Trouillot, Harris); (2) dallimin midis korniz\u00ebs normative dhe teknik\u00ebs hulumtuese; (3) kujdesin ndaj teleologjis\u00eb morale; (4) kritik\u00ebn burimore rigoroze; dhe (5) pluralizmin metodologjik t\u00eb shtat\u00eb qasjeve analitike komplementare.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">1. Hyrje: Nga kronika policore te perspektiva e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut<\/h4>\n\n\n\n<p>\u00c7do dosje e Sigurimit t\u00eb Shtetit \u00ebsht\u00eb nj\u00ebkoh\u00ebsisht dy gj\u00ebra krejt\u00ebsisht t\u00eb ndryshme: nj\u00eb dokument administrativ i prodhuar nga aparati represiv i shtetit komunist dhe nj\u00eb gjurm\u00eb e mekanizmave institucional\u00eb t\u00eb pushtetit \u2014 mekanizma q\u00eb, n\u00eb shum\u00eb raste, mund\u00ebsuan cenimin e t\u00eb drejtave themelore t\u00eb njeriut.<\/p>\n\n\n\n<p>Formulimi \u00ebsht\u00eb i q\u00ebllimsh\u00ebm dhe metodologjikisht i domosdosh\u00ebm. Jo \u00e7do dokument i Sigurimit \u00ebsht\u00eb gjurm\u00eb e shkeljeve \u2014 disa lidhen me administrimin e brendsh\u00ebm, me buxhetin ose me aspekte operative pa lidhje t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb me represionin individual. Generalizimi i kund\u00ebrt \u2014 trajtimi i \u00e7do dosje si d\u00ebshmi automatike e shkeljeve \u2014 do t\u00eb ishte gabim teleologjik: konkluzioni do t\u00eb ishte vendosur para analiz\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-vivid-red-color has-text-color has-link-color wp-elements-18c8a7f3082febe1f9535388f77d6a09\">P\u00ebr m\u00eb shum\u00eb: \u2b07\ufe0f<strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-black-color\"><a href=\"https:\/\/aidssh.al\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Qasja_TDN_v4_Final.pdf\"><em>SHKARKONI K\u00cbTU<\/em><\/a><\/mark><\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/aidssh.al\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/kry-1024x683.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-13149\" srcset=\"https:\/\/aidssh.al\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/kry-1024x683.jpeg 1024w, https:\/\/aidssh.al\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/kry-300x200.jpeg 300w, https:\/\/aidssh.al\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/kry-768x512.jpeg 768w, https:\/\/aidssh.al\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/kry-1536x1024.jpeg 1536w, https:\/\/aidssh.al\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/kry-18x12.jpeg 18w, https:\/\/aidssh.al\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/kry-1320x880.jpeg 1320w, https:\/\/aidssh.al\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/kry.jpeg 1600w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Korniz\u00eb metodologjike p\u00ebr hulumtimin e dokumenteve t\u00eb diktatur\u00ebs Nga Dr. Gentiana Sula Abstrakt Ky artikull paraqet nj\u00eb korniz\u00eb metodologjike p\u00ebr studimin e arkivave t\u00eb ish-Sigurimit t\u00eb Shtetit. Ai synon t\u00eb zhvendos\u00eb leximin e dosjeve nga paradigma e kronik\u00ebs policore drejt paradigm\u00ebs s\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut \u2014 por me kujdesin epistemologjik t\u00eb k\u00ebrkuar nga literatura [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":13148,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[80,30],"tags":[107,102],"class_list":["post-13146","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-shenime-kerkimore","category-fjalimet-e-kryetares","tag-aidssh","tag-gentiana-sula"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13146","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13146"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13146\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13491,"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13146\/revisions\/13491"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13148"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13146"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13146"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13146"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}