{"id":14182,"date":"2024-02-14T14:43:00","date_gmt":"2024-02-14T13:43:00","guid":{"rendered":"https:\/\/aidssh.al\/?p=14182"},"modified":"2026-07-15T15:00:00","modified_gmt":"2026-07-15T13:00:00","slug":"klubi-i-librit-korce-odiseja-e-pafajsise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/aidssh.al\/en\/klubi-i-librit-korce-odiseja-e-pafajsise\/","title":{"rendered":"Klubi i Librit \u2013 Kor\u00e7\u00eb- Odiseja e\u00a0pafajsis\u00eb"},"content":{"rendered":"

N\u00eb Kor\u00e7\u00eb me Klubin e Librit p\u00ebr “Odiseja e pafaj\u00ebsis\u00eb”, t\u00eb autorit Le\u0137\u00eb Previzi, nj\u00eb histori dashurie q\u00eb i mbijetoi err\u00ebsir\u00ebs s\u00eb regjimit komunist.Nj\u00eb histori dashurie e Valentinit dhe t\u00eb fejuar\u00ebs s\u00eb tij italiane, t\u00eb cil\u00ebt ritakohen pas r\u00ebnies s\u00eb regjimit komunist, pas 47 vitesh nga ndarja e dhimbshme.<\/p>\n\n\n\n

Valentin Previzi dhe e fejuara e tij italiane Goricia Mamin l\u00ebn\u00eb Italin\u00eb dhe mb\u00ebrrijn\u00eb n\u00eb Shkod\u00ebr m\u00eb 10 tetor 1944. M\u00ebsojn\u00eb se familja e Valentinit, djalit t\u00eb Preng Pervizit, gjeneralit t\u00eb ushtris\u00eb mbret\u00ebrore shqiptare \u00ebsht\u00eb shpallur \u201carmike e popullit\u201d. Disa muaj m\u00eb von\u00eb n\u00eb qytetin e Shkodr\u00ebs fillojn\u00eb arrestimet, burgosjet dhe pushkatimet e para. N\u00eb zallin e Kirit ekzekutohen me dhjetra burra pa gjyq, e p\u00ebr t\u00eb vijuar m\u00eb pas dhe n\u00eb lagjet e rrugicat e qytetit, t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb asht\u00ebquajtur \u201carmiq t\u00eb popullit\u201d. N\u00eb k\u00ebto kushte Gori pas shum\u00eb p\u00ebrpjekjeve riatdhesohet n\u00eb Itali me besimin s\u00eb shum\u00eb shpjet \u00e7ifti do t\u00eb ribashkohej. P\u00ebr Valentin Pervizin, si dhe p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb familjen e mbetur nis odiseja e burgjeve dhe internimeve dhe p\u00ebr gjys\u00ebm shekulli ata mbeten larg nj\u00ebri-tjetrit.Valentini, pas r\u00ebnies s\u00eb regjimit,  rigjen Gorin, e cila ende e priste n\u00eb Bolonja, n\u00eb vitin 1991. Kalojn\u00eb 8 vite s\u00eb bashku dhe na l\u00ebn\u00eb si m\u00ebsim dashurin\u00eb e tyre q\u00eb i mbijetoi err\u00ebsir\u00ebs komuniste. M\u00eb 2017 kjo histori erdhi p\u00ebr publikun nga Lek Pervizi, v\u00ebllai i Valentinit, n\u00eb librin \u201cOdiseja e Pafaj\u00ebsis\u00eb\u201d, ku me nota autobiografike, historia e familjes s\u00eb gjeneralit t\u00eb mir\u00ebnjohur shkrihet me historin\u00eb e err\u00ebt t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb nga viti 1944 deri n\u00eb vitin 1991.  <\/p>\n\n\n\n

Ky lib\u00ebr ishte sot, n\u00eb q\u00ebnd\u00ebr t\u00eb diskutimeve t\u00eb Klubit t\u00eb libri- \u201cM\u00ebsojm\u00eb nga e kaluara\u201d me pjesmarrjen e profesor\u00ebve dhe student\u00ebve t\u00eb Universitetit \u201cFan S. Noli\u201d, m\u00ebsuesve t\u00eb historis\u00eb dhe let\u00ebrsis\u00eb, t\u00eb arsimit parauniversitar t\u00eb qytetit t\u00eb Kor\u00e7\u00ebs, si dhe t\u00eb ftuarve t\u00eb nderit, z. Ylber Merdani dhe znj. Eva Pervizi, mbesa e autorit dhe personazhit kryesor.<\/p>\n\n\n\n

N\u00ebn moderimin e drejtuesit Prof.Dr. Metin Venxha, departamentit Histori-Gjeografi, Universiteti \u201cFan S. Noli\u201d, dhe Dr. Brunilda \u00c7\u00ebrraga, AIDSSH, nisi diskutimi p\u00ebr librin, ku u p\u00ebrcoll mesazhi q\u00eb njohja e s\u00eb kaluar\u00ebs historike edhe n\u00ebp\u00ebrmjet teksteve letrare, t\u00eb shkruara si histori personale, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mund\u00ebsi e shtuar diturie p\u00ebr rinjt\u00eb, m\u00ebsuesit e nx\u00ebn\u00ebsit.<\/p>\n\n\n\n

D\u00ebshmitar i koh\u00ebs, Z.Ylber Merdani,  \u201cQytetar nderi\u201d i  qytetit t\u00eb Kor\u00e7\u00ebs, ish i d\u00ebnuar politik, pas p\u00ebrg\u00ebzimeve t\u00eb rastit p\u00ebr nism\u00ebn e Klubit t\u00eb Libri rr\u00ebfeu sakrificat e t\u00eb burgosurve, dhe shfrytwzimin e njeriut nga njeriu, n\u00ebn regjimin komunist. Ai vjen nga nj\u00eb famije ku kat\u00ebr breza  kan\u00eb jetuar n\u00ebn persekutim dhe trauma. Si i mbijetuar ai vler\u00ebson se t\u00eb rinjt\u00eb duhet ta njohin t\u00eb kaluar\u00ebn q\u00eb ajo t\u00eb mos p\u00ebrs\u00ebritet.<\/p>\n\n\n\n

Dr. Orjon Ago, historian dhe zv\/dekan i Fakultetit t\u00eb Filologjis\u00eb, Universiteti \u201cFan S. Noli\u201d, b\u00ebri nj\u00eb krahasim t\u00eb historis\u00eb s\u00eb librit dhe fakteve historike, si dhe theksoi se, ende historia ka nevoj\u00eb p\u00ebr rishkime bazuar n\u00eb dokumente dhe d\u00ebshmi t\u00eb tilla q\u00eb na vijn\u00eb nga t\u00eb mbijetuarit.<\/p>\n\n\n\n

Msc.Enxhi Beka, <\/strong>studiuese e historis\u00eb n\u00eb AIDSSH-s\u00eb, n\u00eb analiz\u00ebn e saj sipas k\u00ebnd\u00ebv\u00ebshtrimit historik u shpreh se : \u201cRomani, Odiseja e Pafajsis\u00eb<\/em> nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm odiseja e Valentin Previzit n\u00eb ve\u00e7anti, apo e familjes s\u00eb Previz\u00ebve n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi, por simbolikisht \u00ebsht\u00eb nj\u00eb- Odise Pafajsie- e shum\u00eb individ\u00ebve duke filluar q\u00eb nga nj\u00eb shtetas i thjesht q\u00eb ka jetuar n\u00eb vitet e regjimit komunist, e q\u00eb p\u00ebr regjimin p\u00ebr shum\u00eb arsye ishte i pap\u00eblqyesh\u00ebm e duke vijuar nga figurat apo familjet m\u00eb erudite t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb asaj kohe q\u00eb kaluan n\u00ebp\u00ebr nj\u00eb odise vuajtjesh, internimesh, ekzekutimesh e ata q\u00eb mund\u00ebn, mbijetese.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Dr.Nuredin Nazarko, profesor i historis\u00eb, tha se  : \u201cKy lib\u00ebr \u00ebsht\u00eb nj\u00eb gur q\u00eb i shtohet mozaikut t\u00eb kujtes\u00ebs. \u00cbsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb e kaluara t\u00eb mos mbulohet nga rrjedha e koh\u00ebs. Populli q\u00eb harron historin\u00eb \u00ebsht\u00eb i paracaktuar q\u00eb t\u2019a p\u00ebrs\u00ebris\u00eb at\u00eb. Ende sot ka student\u00eb q\u00eb nuk din\u00eb sakt\u00ebsisht se \u00e7far\u00eb \u00ebsht\u00eb komunizmi si ideologji  dhe \u00e7far\u00eb e shkakton. Ideologjit\u00eb kan\u00eb fuqin\u00eb e ideve t\u00eb m\u00ebdha. Komunizmi e p\u00ebrsosi idologjin\u00eb dhe e ngriti n\u00eb piedestal. Duhet t\u00eb shohim t\u00eb vertet\u00ebn lakuriqe.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Msc. Leonora Hysolli, pedagoge e Departamentit t\u00eb Let\u00ebrsis\u00eb, Universiteti \u201cFan S. Noli\u201d, n\u00eb diskutimin e saj e trajtoi vepr\u00ebn nga pikpamja letrare: \u201cN\u00eb lib\u00ebr gjejm\u00eb personazhe dhe ngjarje t\u00eb nj\u00eb kohe t\u00eb panjohur p\u00ebr lexuesin e ri. Ky lib\u00ebr sjell konceptin e dashuris\u00eb s\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, e cila nuk  njeh kufinj kohor\u00eb dhe gjeografik.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Brendon Salih, studiues i historis\u00eb e sheh librin n\u00eb nj\u00eb qasje paradokse \u201cku  \u201carmiku\u201d q\u00eb etiketohet vjen nga nj\u00eb kultur\u00eb perendimore p\u00ebr t\u00eb kontribuar n\u00eb vendin e vet, por q\u00eb fatkeqesisht e ndjek nj\u00eb val\u00eb persekutimi n\u00eb regjimin anti-njeri.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Mbesa e Valentinit Eva Pervizi, n\u00eb em\u00ebr t\u00eb familjes p\u00ebrcolli disa nga ngjarjet e jet\u00ebs s\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt me xhaxhain e saj n\u00eb internim dhe falenderon AIDSSH q\u00eb k\u00ebto histori q\u00eb vijn\u00eb nga e kaluara i kthen n\u00eb m\u00ebsime p\u00ebr nx\u00ebn\u00ebsit dhe m\u00ebsuesit e rinj.<\/p>\n\n\n\n

Aktiviteti e Klubit t\u00eb Librit synon pasurimin e platform\u00ebs \u201cM\u00ebsojm\u00eb mbi t\u00eb shkuar\u00ebn 1944-1991-burime arsimore t\u00eb hapura\u201d, produkt i marr\u00ebveshjes dypal\u00ebshe MAS-AIDSSh, e cila ka n\u00eb fokus njohjen e brezave t\u00eb rinj, me ngjarje e vende, q\u00eb d\u00ebshmojn\u00eb histori dhe realitete t\u00eb viteve1944-1991, dhe p\u00ebrfshirjen e tyre n\u00eb vizita n\u00eb vende t\u00eb kujtes\u00ebs historike. Historia mbi veprimtarin\u00eb ish-Sigurimit e Shtetit jo vet\u00ebm nuk \u00ebsht\u00eb e p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb asnj\u00eb nga programet l\u00ebndore apo tekstet shkollore, por edhe m\u00ebsuesit e rinj n\u00eb mosh\u00eb ende nuk i njohin plot\u00ebsisht t\u00eb v\u00ebrtetat e regjimit komunist n\u00eb vend.<\/p>\n\n\n\n

K\u00ebtu gjeni videon e aktivitetit.<\/a><\/p>\n\n\n\n

K\u00ebndv\u00ebshtrim historik mbi librin e Lek Pervizit \u201cOdiseja e Pafajsis\u00eb\u201d \u2013 Enxhi\u00a0Beka<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Lek Pervizi, autor i disa veprave t\u00eb shkruara n\u00eb gjuh\u00ebn amtare e at\u00eb t\u00eb huaj, t\u00eb zhanerit proz\u00eb dhe poezi, lindi m\u00eb 26\/06\/1929 n\u00eb Skuraj t\u00eb Kurbinit. M\u00ebsimet e para t\u00eb shkoll\u00ebs fillore, por dhe t\u00eb mesme i kreu n\u00eb Rom\u00eb. N\u00eb vitin 1944 u kthye n\u00eb atdhe, vit q\u00eb sh\u00ebnoi kalvarin e persekutimeve n\u00ebp\u00ebr burgje e kampe s\u00eb bashku me familjen e tij. Piktor, p\u00ebrkthyes, dhe publicist, Lek Pervizi krahas krijmtaris\u00eb s\u00eb tij t\u00eb pasur, nj\u00eb kontribut t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb ka dh\u00ebn\u00eb edhe n\u00eb botimin e skicave, portreteve dhe pasazheve q\u00eb p\u00ebrshkruajn\u00eb jet\u00ebn e t\u00eb internuarve n\u00eb kampin e Tepelen\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n

M\u00eb 2017, Lek Pervizi boton romanin me titull Odiseja e pafajsis\u00eb, si nj\u00eb d\u00ebshir\u00eb e pap\u00ebrmbushur e v\u00ebllait t\u00eb tij Valentin Pervizi, nj\u00ebkoh\u00ebsisht personazh qendror i k\u00ebtij romani.<\/p>\n\n\n\n

N\u00eb Bolonja t\u00eb Italis\u00eb, Valentin Pervizi shkruan pas r\u00ebnies s\u00eb diktatur\u00ebs, kujtimet e tij me synimin p\u00ebr t\u2019i botuar n\u00eb nj\u00eb lib\u00ebr, p\u00ebr t\u2019i rr\u00ebfyer shqiptar\u00ebve dhe jo vet\u00ebm, nj\u00eb histori mbijetese t\u00eb nj\u00eb kalvari t\u00eb gjat\u00eb persekutimi. Fatkeq\u00ebsisht, u nda nga jeta p\u00ebrpara se ky botim t\u00eb merrte jet\u00eb. Duke e ndjer\u00eb, si nj\u00eb detyrim moral p\u00ebr t\u00eb rr\u00ebfyer mbi kontributin, por edhe mbi vuajtjet n\u00ebn diktatur\u00eb t\u00eb familjes Pervizi e kryesisht t\u00eb Valentinit, v\u00ebllait t\u00eb tij, autori Lek Pervizi vendos q\u00eb t\u2019i jap jet\u00eb k\u00ebtij romani.<\/p>\n\n\n\n

Odiseja e pafajsis\u00eb, rr\u00ebfen historin\u00eb e Valentin Pervizit, djalit t\u00eb Prenk Pervizit, i arsimuar n\u00eb Akademin\u00eb Ushtarake t\u00eb Vjen\u00ebs dhe n\u00eb Shkoll\u00ebn e Luft\u00ebs n\u00eb Torino. I ati i Valentinit ishte mb\u00ebshtet\u00ebs i Ahmet Zogut, komandant qarku n\u00eb vitet \u201920 dhe komandant i ushtris\u00eb shqiptare gjat\u00eb pushtimit gjerman. Pas gradimit n\u00ebnkolonel u vendos fillimisht n\u00eb Firence dhe vet\u00ebm m\u00eb 1935 u caktua komandant i qarkut Kor\u00e7\u00eb. N\u00eb vitet 1942-1944, Prenk Pervizi ka mbajtur funksionin e Gjeneralit dhe Ministrit t\u00eb Mbrojtjes, nj\u00ebkoh\u00ebsisht ka qen\u00eb nj\u00eb prej organizator\u00ebve t\u00eb rezistenc\u00ebs antikomuniste n\u00eb Veri t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb i cil\u00ebsuar si \u201ckriminel lufte\u201d nga gjykata speciale dhe i arratisur n\u00eb Greqi m\u00eb 1946. Nj\u00eb parantez\u00eb kjo q\u00eb na ndihmon t\u00eb kuptojm\u00eb sesi n\u00eb regjimin komunist fati i individit ishte i \u201cparacaktuar\u201d. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb fakt familja Pervizi u internua p\u00ebr dekada, me fajin e vet\u00ebm se trash\u00ebgonin k\u00ebt\u00eb mbiem\u00ebr. Historia e Perviz\u00ebve \u00ebsht\u00eb m\u00eb e hershme se emri i Gjeneralit Prenk Pervizi. Perviz\u00ebt konsiderohen si nj\u00eb nd\u00ebr familjet q\u00eb kan\u00eb l\u00ebn\u00eb gjurm\u00eb n\u00eb historin\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n\n\n\n

K\u00ebshtu, paraardh\u00ebsi i Perviz\u00ebve, Gjin Pjet\u00ebr Pervizi, ka qen\u00eb udh\u00ebheq\u00ebs i kryengritjes s\u00eb Kurbinit, e nj\u00ebkoh\u00ebsisht nj\u00eb nga ata q\u00eb kontribuan n\u00eb Shpalljen e Pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb m\u00eb 1912. Gjurm\u00ebt e t\u00eb par\u00ebve t\u00eb tij do t\u2019i ndiqte edhe f\u00ebmija i par\u00eb i Prenk Pervizit, Valentin Pervizi, i lindur m\u00eb 01\/07\/1920 n\u00eb Skuraj t\u00eb Kurbinit. M\u00ebsimet e para Valentini i mori n\u00eb kolegjin San Giovanni Bosko, n\u00eb Lanzo Torinese, kolegj ku studionin f\u00ebmij\u00ebt e dinastis\u00eb Savoja, dhe familjeve t\u00eb fisnik\u00ebve italian\u00eb dhe t\u00eb huaj. N\u00eb vitin 1936 Valentin Pervizi filloi Shkoll\u00ebn Ushtarake t\u00eb Rom\u00ebs, ku b\u00ebnin pjes\u00eb edhe emra si: Abdyl K\u00ebllezi, Fiqret Hoxha, Ali Ohri, Nuri Nu\u00e7i, Stefan Bum\u00e7i etj. Talenti i V. Pervizit spikati q\u00eb n\u00eb vitet e para jo vet\u00ebm n\u00eb fush\u00ebn ushtarake, por edhe at\u00eb atletike dhe sportive. Pas p\u00ebrfundimit t\u00eb Shkoll\u00ebs Ushtarake t\u00eb Rom\u00ebs, n\u00eb shtatorin e k\u00ebtij viti Valentin Pervizi fillon studimet n\u00eb Akademin\u00eb m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb Italis\u00eb at\u00eb t\u00eb Modenas. Studioi n\u00eb arm\u00ebn e kalor\u00ebsis\u00eb dhe m\u00eb 1941 u diplomua oficer me grad\u00ebn n\u00ebntoger, duke u caktuar k\u00ebshtu me sh\u00ebrbim n\u00eb regjimentin e kalor\u00ebsis\u00eb \u201cLancieri Vittorio Emanuele II\u201d me qend\u00ebr n\u00eb Bolonja. N\u00eb nj\u00eb nga garat e r\u00ebnd\u00ebsishme me kuaj ku merrte pjes\u00eb ajka e shoq\u00ebris\u00eb, familjet fisnike q\u00eb g\u00ebzonin titujt kont\u00eb, markez\u00eb, baron\u00eb etj, Valentini arriti t\u00eb rr\u00ebmbente \u00e7mimin e par\u00eb nga duka i Bergamos, i Sht\u00ebpis\u00eb Savoia q\u00eb vinte pas princit trash\u00ebgimtar, Umbertos.<\/p>\n\n\n\n

Pik\u00ebrisht, n\u00eb Bolonja Valentini do t\u00eb njihet me dashurin\u00eb e jet\u00ebs s\u00eb tij, Maria Gorizia Manini (Gori), q\u00eb shum\u00eb shpejt do t\u00eb kuror\u00ebzonin dashurin\u00eb e tyre n\u00eb martes\u00eb.<\/p>\n\n\n\n

Karriera e Valentin Pervizit dukej se ishte premtuese. N\u00eb vitin 1942, V. Pervizi kreu nj\u00eb kurs nj\u00ebvje\u00e7ar p\u00ebr mjete t\u00eb blinduara n\u00eb Trieste dhe m\u00eb 1943 caktohet komandant plotoni tankist n\u00eb mbrojtje t\u00eb Rom\u00ebs. Si\u00e7 duket periudha historike nuk ishte aspak e p\u00ebrshtatshme p\u00ebr Valentinin si n\u00eb rrafshin profesional dhe at\u00eb personal, e kjo p\u00ebr shkak t\u00eb atmosfer\u00ebs s\u00eb luft\u00ebs q\u00eb mbizot\u00ebronte. N\u00eb betej\u00ebn e ashp\u00ebr t\u00eb Tivolit mes trupave italiane dhe atyre gjermane, t\u00eb 8 shtatorit t\u00eb vitit 1943 emri i Valentin Pervizit ishte nd\u00ebr emrat q\u00eb spikati n\u00eb aft\u00ebsit\u00eb ushtarake t\u00eb nj\u00ebsis\u00eb tankiste. Italia fashiste kapitulloi, dhe m\u00eb 20 shtator t\u00eb vitit 1943, Valentini kapet rob lufte i gjerman\u00ebve bashk\u00eb me ofircer\u00ebt e tjer\u00eb italian\u00eb, dhe i vendos\u00ebn n\u00eb kampin e Fraskatit, nj\u00eb kamp provizor i rrethuar me nj\u00eb gardh dhe tela me gjemba. Ky kamp ishte vet\u00ebm nj\u00eb destinacion i p\u00ebrkohsh\u00ebm, pasi synimi i gjerman\u00ebve ishte q\u00eb t\u2019i d\u00ebrgonin n\u00eb kampin e Dakaut, oficer\u00ebt italian\u00eb q\u00eb nuk pranonin t\u00eb sh\u00ebrbenin n\u00eb forcat fashiste t\u00eb Musolinit, q\u00eb tashm\u00eb kishte krijuar Republik\u00ebn e Salos. N\u00eb k\u00ebto rrethana Valentini s\u00eb bashku me dy persona t\u00eb tjer\u00eb vendos\u00ebn t\u00eb arratisen nga kampi. Valentini niset n\u00eb drejtim t\u00eb Bolonj\u00ebs, atje ku e priste Gori dhe n\u00eb k\u00ebto rrethana vendosin t\u00eb kuror\u00ebzojn\u00eb martes\u00ebn e tyre. I gjendur mes nj\u00eb situate lufte e bombardimesh t\u00eb vazhdueshme dhe nj\u00eb robi lufte t\u00eb<\/p>\n\n\n\n

gjerman\u00ebve tashm\u00eb i arratisur nga kampi, Valentini vendos q\u00eb s\u00eb bashku me bashk\u00ebshorten Gorin, t\u00eb braktisin nj\u00ebher\u00eb e mir\u00eb Italin\u00eb, duke e gjykuar Shqip\u00ebrin\u00eb, atdheun e tij si streha m\u00eb e sigurt. Viti 1944 sh\u00ebnoi fillimin e nj\u00eb odiseje pafajsie, odiseje sepse ky vit sh\u00ebnoi siparin e nj\u00eb persekutimi e ndarje prej 47 vjet\u00ebsh, aq sa \u201csfidoi\u201d dhe vet\u00eb historin\u00eb e Odises\u00eb dhe Penelop\u00ebs s\u00eb Homerit. Pafajsie, sepse p\u00ebr ironi t\u00eb fatit, Valentin Pervizi duhet t\u00eb vuante e t\u00eb d\u00ebnohej p\u00ebr faktin e vet\u00ebm se ishte djali i Gjeneralit Prenk Pervizi. Ky absurditet, n\u00eb thelb vulosi fatin e nj\u00eb jete dhe lumturie t\u00eb mohuar n\u00ebn diktatur\u00ebn komuniste. Pik\u00ebrisht, kjo odise simbolizoi vuajtjen, sakrific\u00ebn, mbijetes\u00ebn, besnik\u00ebrin\u00eb, dhe pritjen p\u00ebr dekada t\u00eb nj\u00eb dashurie t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb q\u00eb jetoi p\u00ebrtej barrierave t\u00eb ideologjis\u00eb komuniste.<\/p>\n\n\n\n

Arratisja nga Italia drejt tok\u00ebs am\u00eb, n\u00eb fakt nuk ishte nj\u00eb arratisje drejt liris\u00eb, ashtu sikund\u00ebr e mendonin Valentini dhe Gori, pa e ditur ata kishin shkelur n\u00eb nj\u00eb \u201ctok\u00eb t\u00eb minuar\u201d. P\u00ebr ironi, Valentini po vinte n\u00eb atdheun e tij, jo m\u00eb si nj\u00eb oficer me em\u00ebr dhe me nj\u00eb karrier\u00eb premtuese n\u00eb Itali, por si djali i nj\u00eb krimineli lufte. Regjimi kishte arritur t\u00eb c\u00ebnonte dhe tjet\u00ebrsonte identitetin e tij. M\u00eb 10 tetor 1944, Valentini dhe Goria mb\u00ebrrit\u00ebn n\u00eb Shkod\u00ebr, ku aty kuptuan t\u00eb gjith\u00eb atmosfer\u00ebn politike, por nj\u00ebkoh\u00ebsisht dhe rrezikun dhe shpalljen si \u201carmik\u201d nga komunist\u00ebt. Fushata kund\u00ebr armiq\u00ebve tashm\u00eb ishte e dukshme. Urdh\u00ebr q\u00eb duhej t\u00eb zbatohej ishte vendosja e emrit n\u00eb der\u00eb tek banesa e secilit qytetar, qartazi kjo ishte nj\u00eb politik\u00eb leht\u00ebsuese p\u00ebr t\u00eb identifikuar lehtazi armiqt\u00eb e popullit.<\/p>\n\n\n\n

Por, kush etiketohej armik sipas regjimit? A mund t\u00eb trash\u00ebgohej ADN-ja e armikut, edhe n\u00ebse trash\u00ebgimtari nuk kishte kryer asnj\u00eb faj? Kjo ishte nj\u00eb r\u00ebnie k\u00ebmbane p\u00ebr t\u00eb riun V. Pervzi. Historia e Valentin Pervizit na d\u00ebshmon se ADN-ja e armikut trash\u00ebgohej, sepse d\u00ebnimi sipas filozofis\u00eb komuniste ishte kolektiv dhe jo individual.<\/p>\n\n\n\n

Valentin Pervizi, s\u00eb bashku me familjen e tij ishte nj\u00eb \u201ck\u00ebrc\u00ebnim\u201d p\u00ebr regjimin dhe duhej \u201cluftuar\u201d p\u00ebr faktin e vet\u00ebm se Prenk Pervizi ishte shpallur kriminel lufte dhe k\u00ebrkohej nga regjimi i ri, por tashm\u00eb ishte arratisur n\u00eb Greqi. Pik\u00ebrisht, n\u00eb dhjetor t\u00eb vitit 1944 n\u00eb Shkod\u00ebr, u arrestua dhe u burgos Valentini, ku do t\u00eb mbahej dy vjet me akuz\u00ebn e vetme se ishte i biri i Gjeneralit Pervizi. Ndoshta, armiku Valentin Pervizi mund ta konsideronte ende veten me fat, duke ditur se n\u00eb k\u00ebto vite armiqt\u00eb e tjer\u00eb t\u00eb popullit kishin shkuar drejt tog\u00ebs s\u00eb pushkatimit. Burgu n\u00eb vetvete u shnd\u00ebrrua p\u00ebr t\u00eb burgosurit n\u00eb nj\u00eb purgator ku, \u2013 askush nuk e ndjente veten t\u00eb sigurt\u00eb p\u00ebr dit\u00ebn tjet\u00ebr, dhe ku, \u2013 p\u00ebrpara pushkatimit t\u00eb burgosurit p\u00ebrsh\u00ebndeteshin me fraz\u00ebn: Mir\u00eb u pafshim n\u00eb bot\u00ebn tjet\u00ebr! Ngjarjet q\u00eb shoq\u00ebruan Revolt\u00ebn e Mal\u00ebsis\u00eb s\u00eb Madhe m\u00eb 1945 dhe Kryengritjen e<\/p>\n\n\n\n

Postrib\u00ebs m\u00eb 9 shtator 1946, nuk do t\u00eb b\u00ebnin gj\u00eb tjet\u00ebr ve\u00e7se do t\u00eb prodhonin m\u00eb tep\u00ebr \u201carmiq\u201d t\u00eb regjimit.<\/p>\n\n\n\n

Ishte koha kur \u00e7do dit\u00eb n\u00eb zallin e Kirit ekzekutoheshin me dhjetra burra pa gjyq, e p\u00ebr t\u00eb vijuar m\u00eb pas dhe n\u00eb lagjet e rrugicat e qytetit. N\u00eb fillim t\u00eb vitit 1945 kishin nisur gjyqet speciale, gjyqe n\u00eb vetvete t\u00eb inskenuara vendime t\u00eb cilat i merrnin n\u00eb em\u00ebr t\u00eb popullit dhe k\u00ebshtu ekzaltonin dhe manipulonin mendjet e masave, t\u00eb cil\u00ebt brohorisnin p\u00ebr d\u00ebnimin e armiq\u00ebve t\u00eb regjimit.<\/p>\n\n\n\n

N\u00eb k\u00ebt\u00eb situat\u00eb t\u00eb d\u00ebshp\u00ebruar dhe tragjike bashk\u00ebshortja e Valentinit, Gori vendos t\u00eb b\u00ebj\u00eb nj\u00eb p\u00ebrpjekje t\u00eb takoj vet\u00eb Gjeneral Mehmet Shehun, t\u00eb shpreh\u00eb indinjat\u00ebn e saj dhe t\u00eb k\u00ebrkoj lirimin e bashk\u00ebshortit t\u00eb saj. Sipas, Mehmet Shehut, ajo duhet t\u00eb ndihej me fat q\u00eb bashk\u00ebshorti i saj nuk ishte pushkatuar, por jetonte. Zgjidhja m\u00eb e p\u00ebrshtatshme p\u00ebr Gorin, p\u00ebr t\u00eb mos e b\u00ebr\u00eb pjes\u00eb t\u00eb vuajtjes 47 vje\u00e7are u pa riatdhesimi i saj n\u00eb Itali.<\/p>\n\n\n\n

Valentin Pervizi, u akuzua se ishte d\u00ebrguar n\u00eb Shqip\u00ebri nga ana e disa eksponent\u00ebve politik\u00eb n\u00eb m\u00ebrgim. Sipas, aktakuz\u00ebs Valentini kishte takuar disa t\u00eb arratisur n\u00eb Itali si Abaz Kupin, Mehdi dhe Mit\u2019hat Frash\u00ebrin dhe persona t\u00eb tjer\u00eb prej t\u00eb cil\u00ebve kishte marr\u00eb udh\u00ebzime q\u00eb t\u00eb fillonte nj\u00eb kryengritje kund\u00ebr regjimit komunist. Ai duhej t\u00eb shkonte n\u00eb Shqip\u00ebri dhe t\u00eb angazhohej p\u00ebr bashkimin e forcave nacionaliste n\u00eb luft\u00ebn kund\u00ebr komunizmit. Valentini e kishte pranuar misionin dhe, sapo kishte ardh\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri ai kishte shkuar n\u00eb Kelmend, Dukagjin dhe Mirdit\u00eb. Madje, Valentini sipas k\u00ebsaj akuze kishte marr\u00eb pjes\u00eb edhe n\u00eb luftime t\u00eb p\u00ebrgjakshme kundra forcave partizane. Me nj\u00eb akuz\u00eb t\u00eb till\u00eb ai do t\u00eb mund t\u00eb merrte nj\u00eb d\u00ebnim shum\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00eb, por kjo ishte nj\u00eb akuz\u00eb false.<\/p>\n\n\n\n

N\u00eb sall\u00ebn e gjyqit Valentini mohoi p\u00ebrpara trupit gjykues akuz\u00ebn e ngritur ndaj tij, me argumentin se lidhjet me personat e p\u00ebrmendur m\u00eb lart ishin t\u00eb pabaza se t\u00eb tilla lidhje nuk kishin ekzistuar asnj\u00ebher\u00eb. Madje, mbi identitetin e tyre, Valentini kishte m\u00ebsuar vet\u00ebm n\u00eb burg me an\u00eb t\u00eb leximit t\u00eb shtypit t\u00eb dit\u00ebs. Mbi t\u00eb gjitha, Valentini pohoi n\u00eb sall\u00ebn e gjyqit se n\u00ebse t\u00eb tilla akuza do t\u00eb kishin qen\u00eb t\u00eb v\u00ebrteta, se q\u00ebllimi i tij ka qen\u00eb t\u00eb luftoj\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri kund\u00ebr regjimit komunist, ai kurrsesi nuk do ta kishte marr\u00eb me vete gruan e tij italiane. Pas mbrojtjes q\u00eb b\u00ebri Valentini n\u00eb sall\u00ebn e gjyqit, trupi gjykues e d\u00ebnoi at\u00eb me tre vjet internim.<\/p>\n\n\n\n

Vendimi i par\u00eb q\u00eb do t\u00eb merrej p\u00ebr Valentin Pervizin, edhe pse i pafajsh\u00ebm ishte internimi i tij n\u00eb Berat prej tre vjet\u00ebsh, ku aty do t\u00eb mund t\u00eb takohej me familjen e tij. Kushtet e internimit n\u00eb Berat ishin ekstreme, Berati u mbush plot me t\u00eb internuar, aq sa u b\u00eb problem strehimi dhe mbajtja e<\/p>\n\n\n\n

tyre. Nj\u00eb pjes\u00eb u caktuan n\u00eb Ku\u00e7ov\u00eb, ku u caktuan p\u00ebr t\u00eb punuar p\u00ebr nd\u00ebrtimin e fush\u00ebs s\u00eb aviacionit, e t\u00eb tjer\u00eb u vendos\u00ebn n\u00eb fush\u00ebn e Valiasit e t\u00eb Kamz\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n

N\u00eb kontekstin nd\u00ebrkomb\u00ebtar kjo lidhet me prishjen e marr\u00ebdh\u00ebnieve me Jugosllavin\u00eb, gj\u00eb q\u00eb solli arratisjen e shum\u00eb mal\u00ebsor\u00ebve nga zonat veriore. P\u00ebr pasoj\u00eb u internuan familjet n\u00eb Berat, m\u00eb pas u mor vendimi q\u00eb t\u00eb krijohej nj\u00eb qend\u00ebr m\u00eb e izoluar. U zgjodh Tepelena, fshatrat si Turani, Veli\u00e7oti, dhe Memaliaj, aty ku ishin disa baraka italiane t\u00eb braktisura. Ky transferim u realizua n\u00eb gusht t\u00eb vitit 1948. Pik\u00ebrisht, n\u00eb k\u00ebt\u00eb vit Valentini p\u00ebrfundoi d\u00ebnimin e internimit prej tre vjet\u00ebsh, nd\u00ebrsa e \u00ebma dhe gjyshja, (kjo e fundit do t\u00eb ndahej nga jeta pik\u00ebrisht n\u00eb k\u00ebt\u00eb kamp) s\u00eb bashku me qindra familje t\u00eb tjera u d\u00ebrguan n\u00eb Kampin e Tepelen\u00ebs. Lirimi i Valentinit nuk do t\u00eb zgjaste p\u00ebr shum\u00eb koh\u00eb p\u00ebr t\u2019u internuar s\u00ebrish, tanim\u00eb n\u00eb kalan\u00eb-burg t\u00eb Porto-Palermos. Kjo kala u kthye n\u00eb burg vet\u00ebm p\u00ebr burrat. Personat q\u00eb vuanin d\u00ebnimin, sipas Lek Pervizit nuk ishin d\u00ebnuar me vendim gjykate, por nga Sigurimi i Shtetit. Mungesa e ushqimit n\u00eb Porto-Palermo kishte shkaktuar verb\u00ebrin\u00eb tek gjysma e t\u00eb d\u00ebnuarve. P\u00ebr Valentin Pervizin, Porto-Palermo ishte dyfish vuajtje, pasi shk\u00ebputi \u00e7do korrespondenc\u00eb t\u00eb mundshme me t\u00eb shoqen tashm\u00eb n\u00eb Itali.<\/p>\n\n\n\n

Vrasja e Bardhok Bib\u00ebs, shtoi numrin e t\u00eb burgosurve politik\u00eb, ku m\u00eb 1949 Kampi i Tepelen\u00ebs do t\u00eb arrinte n\u00eb 4000 t\u00eb internuar. Pik\u00ebrisht, n\u00eb k\u00ebt\u00eb kamp do t\u00eb bashkohej Valentini me n\u00ebn\u00ebn dhe t\u00eb v\u00ebllain, Lek\u00ebn. M\u00eb 1954, u mbyll p\u00ebrfundimisht Kampi i Tepelen\u00ebs dhe u krijuan kampet e pun\u00ebs n\u00eb bujq\u00ebsi n\u00eb rrethin Lushnj\u00eb. Valentinin e d\u00ebrguan n\u00eb \u00c7orovod\u00eb, nd\u00ebrsa v\u00ebllain dhe t\u00eb \u00ebm\u00ebn n\u00eb Pluk, aty ku u bashkuan s\u00ebrish t\u00eb tre, e prej andej n\u00eb Shtyllas, p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfunduar n\u00eb zon\u00ebn e thell\u00eb t\u00eb gryk\u00ebs s\u00eb Kurveleshit. N\u00eb vitin 1955 vendosen n\u00eb Ku\u00e7, e pas mbylljes s\u00eb kampit t\u00eb Ku\u00e7it m\u00eb 1958 t\u00eb internuarit u zhvendos\u00ebn n\u00eb kampin e Gradisht\u00ebs. Kampet, nuk ishin gj\u00eb tjet\u00ebr ve\u00e7se laboratore p\u00ebr t\u00eb zvet\u00ebnuar dinjitetin e qenies njer\u00ebzore, p\u00ebr t\u00eb tjet\u00ebrsuar identitetin e qenies njer\u00ebzore, e p\u00ebr t\u00eb tjer\u00ebt jasht\u00eb kampeve ishte nj\u00eb mesazh p\u00ebr t\u2019iu bindur regjimit. Kampi, ishte nj\u00eb instrument eksperimental i njeriut p\u00ebr njeriun.<\/p>\n\n\n\n

Pavar\u00ebsisht, jet\u00ebs n\u00eb internim n\u00eb zhvendosje t\u00eb ndryshme gjeografike t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb sa her\u00eb q\u00eb mund t\u00eb krijohej mund\u00ebsia e nj\u00eb korrespondence mes Valentinit dhe Gorit, bashk\u00ebshort\u00ebt lidhnin kontakt, edhe pse vitet e gjata kishin b\u00ebr\u00eb t\u00eb tyren. Si\u00e7 duket, ende nuk ishin krijuar kushtet, sepse prishja e marr\u00ebdh\u00ebnieve me Bashkimin Sovjetik dhe lidhja me Kin\u00ebn do ta p\u00ebrkeq\u00ebsonte dhe m\u00eb shum\u00eb gjendjen n\u00eb vend. E nd\u00ebrsa vitet 1970-1980, nuk soll\u00ebn gj\u00eb tjet\u00ebr ve\u00e7se nj\u00eb varf\u00ebrim t\u00eb m\u00ebtejsh\u00ebm t\u00eb popullsis\u00eb. M\u00eb 20 shkurt 1991, dit\u00ebn e rr\u00ebzimit t\u00eb bustit t\u00eb diktatorit, Odiseja, i k\u00ebtyre koh\u00ebrave Valentin Pervizi, pas 47 vjet\u00ebsh mundi t\u00eb bashkohet me Penelop\u00ebn e tij, Maria Gorizia, pik\u00ebrisht<\/p>\n\n\n\n

n\u00eb qytetin ku kuror\u00ebzuan martes\u00ebn e tyre, n\u00eb Bolonja. Ndryshe nga personazhet mitik, ndarja nga nj\u00ebri- tjetri prej dekadash b\u00ebri q\u00eb ata mos t\u00eb linin nj\u00eb trash\u00ebgimtar n\u00eb k\u00ebt\u00eb jet\u00eb, nj\u00eb Telemak si ai i Odises\u00eb dhe Penelop\u00ebs, por pas tyre mundi t\u00eb jetonte vet\u00ebm historia e tyre sa e dhimbshme aq edhe e fuqishme. Valentin Pervizi u nda nga jeta n\u00eb vitin 1999 dhe Gori n\u00eb vitin 2003, duke l\u00ebn\u00eb prapa nj\u00eb histori me mesazhe sublime n\u00eb nj\u00eb periudh\u00eb t\u00eb err\u00ebt, edhe at\u00ebher\u00eb kur regjimi nuk p\u00ebrcaktonte vet\u00ebm fatin e shoq\u00ebris\u00eb, por edhe at\u00eb t\u00eb \u00e7do individi.<\/p>\n\n\n\n

Ky roman nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm historia Valentinit dhe Gorit, \u00ebsht\u00eb historia e \u00e7dokujt q\u00eb u shpall armik n\u00eb regjimin komunist, e \u00e7dokujt q\u00eb kujtimet e tyre nuk arrit\u00ebn t\u00eb dep\u00ebrtojn\u00eb n\u00eb romane a shkrime t\u00eb tilla, por mbet\u00ebn t\u00eb fjetura p\u00ebr arsye t\u00eb ndryshme. Ky roman \u00ebsht\u00eb historia e besnik\u00ebris\u00eb, e pritjes dhe e dashuris\u00eb t\u00eb shum\u00eb \u00e7ifteve si ajo e Valentinit dhe Gorit. Esht\u00eb historia e t\u00eb gjith\u00eb atyre q\u00eb kaluan p\u00ebrmes nj\u00eb odiseje sakrificash, e atyre q\u00eb p\u00ebr fat mbijetuan dhe e atyre q\u00eb fatkeq\u00ebsisht, nuk ia dol\u00ebn dot. \u00cbsht\u00eb historia e sistemit t\u00eb vendeve t\u00eb internimit n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb komuniste. Historia e atyre q\u00eb p\u00ebr dekada u burgos\u00ebn, internuan e p\u00ebr fat t\u00eb keq u pushkatuan pa pasur faj. Por, mbi t\u00eb gjitha mbetet nj\u00eb roman shprese, se nj\u00eb dit\u00eb t\u00eb tilla d\u00ebshmi nuk do t\u00eb mbesin t\u00eb ky\u00e7ura m\u00eb n\u00eb sirtare personale, por do t\u00eb rr\u00ebfehen n\u00eb mjedise t\u00eb hapura, mbi t\u00eb gjitha p\u00ebr t\u00eb kuptuar r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e t\u00eb q\u00ebnurit t\u00eb lir\u00eb e p\u00ebr t\u00eb d\u00ebnuar \u00e7do form\u00eb dhune dhe skllav\u00ebrie.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

N\u00eb Kor\u00e7\u00eb me Klubin e Librit p\u00ebr “Odiseja e pafaj\u00ebsis\u00eb”, t\u00eb autorit Le\u0137\u00eb Previzi, nj\u00eb histori dashurie q\u00eb i mbijetoi err\u00ebsir\u00ebs s\u00eb regjimit komunist.Nj\u00eb histori dashurie e Valentinit dhe t\u00eb fejuar\u00ebs s\u00eb tij italiane, t\u00eb cil\u00ebt ritakohen pas r\u00ebnies s\u00eb regjimit komunist, pas 47 vitesh nga ndarja e dhimbshme. Valentin Previzi dhe e fejuara e […]<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":14050,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[121],"tags":[],"class_list":["post-14182","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-klubi-i-librit"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14182","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14182"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14182\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14050"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14182"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14182"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14182"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}