{"id":14752,"date":"2026-07-17T10:19:54","date_gmt":"2026-07-17T08:19:54","guid":{"rendered":"https:\/\/aidssh.al\/?p=14752"},"modified":"2026-07-29T10:24:49","modified_gmt":"2026-07-29T08:24:49","slug":"fjala-e-mbajtur-nga-avokati-i-popullit-z-endrit-shabani-ne-aktivitetin-mbrojtja-nepranga-perkujtimi-i-avokateve-dhe-shtypja-e-drejtesise-1944-1966","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/aidssh.al\/en\/fjala-e-mbajtur-nga-avokati-i-popullit-z-endrit-shabani-ne-aktivitetin-mbrojtja-nepranga-perkujtimi-i-avokateve-dhe-shtypja-e-drejtesise-1944-1966\/","title":{"rendered":"Fjala e mbajtur nga Avokati i Popullit, z. Endrit Shabani, n\u00eb aktivitetin &#8220;Mbrojtja n\u00ebPranga: P\u00ebrkujtimi i avokat\u00ebve dhe shtypja e drejt\u00ebsis\u00eb (1944\u20131966)&#8221;"},"content":{"rendered":"<p>Dua ta nis me nj\u00eb vler\u00ebsim p\u00ebr pun\u00ebn e dosjeve. Puna q\u00eb b\u00ebhet n\u00eb k\u00ebt\u00eb institucion \u00ebsht\u00eb drejt\u00ebsi e vonuar. P\u00ebr dekada, e v\u00ebrteta e k\u00ebtij vendi u mbajt me \u00e7el\u00ebs, e klasifikuar si sekret shtet\u00ebror. \u00c7do dosje q\u00eb autoriteti hap dhe \u00e7do ekspozit\u00eb si kjo e sotmja z\u00ebvend\u00ebson nj\u00eb version zyrtar t\u00eb g\u00ebnjeshtr\u00ebs me nj\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb dokumentuar. Dhe fakti q\u00eb sot e b\u00ebn k\u00ebt\u00eb bashk\u00eb me Dhom\u00ebn e Avokatis\u00eb ka nj\u00eb simbolik\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb: institucioni i kujtes\u00ebs dhe institucioni i mbrojtjes q\u00ebndrojn\u00eb n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn an\u00eb. Aty ku duhet t\u00eb kishin qen\u00eb gjithmon\u00eb, n\u00eb fakt.<\/p>\n\n\n\n<p>Por p\u00ebr t\u00eb kuptuar se \u00e7far\u00eb u godit n\u00eb vitet q\u00eb kjo ekspozit\u00eb dokumenton, duhet kuptuar m\u00eb par\u00eb se \u00e7far\u00eb \u00ebsht\u00eb avokati.<\/p>\n\n\n\n<p>Vet\u00eb fjala Advocatus, n\u00eb latinisht, do t\u00eb thot\u00eb ai q\u00eb thirret pran\u00eb. Q\u00eb n\u00eb Rom\u00ebn antike, qytetari q\u00eb p\u00ebrballej me akuz\u00ebn kishte t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb th\u00ebrriste dik\u00eb n\u00eb krah t\u00eb vet. Por parimi \u00ebsht\u00eb m\u00eb i vjet\u00ebr se Roma: askush nuk duhet t\u00eb p\u00ebrballet i vet\u00ebm me pushtetin.<\/p>\n\n\n\n<p>Ka nj\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb q\u00eb pushteti e harron shpesh: e v\u00ebrteta n\u00eb gjykat\u00eb gjendet vet\u00ebm nga p\u00ebrballja e barabart\u00eb e dy pal\u00ebve. \u201cT\u00eb d\u00ebgjohet edhe pala tjet\u00ebr\u201d nuk \u00ebsht\u00eb formalitet procedural. \u00cbsht\u00eb m\u00ebnyra se si ndajm\u00eb drejt\u00ebsin\u00eb nga hakmarrja. Dhe avokati \u00ebsht\u00eb mish\u00ebrimi institucional i k\u00ebtij parimi. Avokati nuk \u00ebsht\u00eb as sh\u00ebrb\u00ebtor i shtetit dhe as ndihm\u00ebs i gjykat\u00ebs. Nj\u00eb gjykat\u00eb pa mbrojtje t\u00eb pavarur mund t\u00eb prodhoj\u00eb vendime, por nuk prodhon dot drejt\u00ebsi.<\/p>\n\n\n\n<p>Pik\u00ebrisht k\u00ebt\u00eb e kuptoi shum\u00eb mir\u00eb regjimi q\u00eb u vendos n\u00eb vitin 1944, i cili n\u00eb fakt sulmoi avokat\u00ebt p\u00ebrpara se t\u00eb sulmonte partit\u00eb politike. Regjimi e boshatisi karrigen e mbrojtjes p\u00ebrpara se t\u00eb zbrazte bankat e opozit\u00ebs. Opozita u vra n\u00ebp\u00ebr salla gjyqi dhe k\u00ebto gjyqe k\u00ebrkonin si kusht paraprak eliminimin e mbrojtjes s\u00eb t\u00eb akuzuarve.<\/p>\n\n\n\n<p>Prova m\u00eb e qart\u00eb \u00ebsht\u00eb vet\u00eb Gjyqi Special i pranver\u00ebs 1945 ku avokat\u00eb t\u00eb rinj, t\u00eb shkolluar p\u00ebr drejt\u00ebsi n\u00eb Itali, mor\u00ebn p\u00ebrsip\u00ebr mbrojtjen e t\u00eb pandehurve: Muzafer Pipa, Suat Asllani, Ndrek Kakariqi dhe Haki Karapici. Si\u00e7 d\u00ebgjuam edhe sot, t\u00eb kat\u00ebrt e paguan shtrenjt\u00eb guximin p\u00ebr t\u00eb ushtruar detyr\u00ebn e tyre.<\/p>\n\n\n\n<p>Muzafer Pipa mori p\u00ebrsip\u00ebr mbrojtjen e klerik\u00ebve katolik\u00eb n\u00eb gjyqin special t\u00eb Shkodr\u00ebs, ku vuri n\u00eb pik\u00ebpyetje vet\u00eb legjitimitetin e trupit gjykues dhe u p\u00ebrjashtua nga mbrojtja n\u00eb mes t\u00eb procesit. N\u00eb shtator t\u00eb po atij viti u arrestua dhe vdiq n\u00ebn tortura, n\u00eb mosh\u00ebn 32-vje\u00e7are. Krimi i tij ishte ushtrimi i profesionit t\u00eb avokatit.<\/p>\n\n\n\n<p>Erifili Bezhani ishte avokatja e par\u00eb shqiptare. E diplomuar p\u00ebr drejt\u00ebsi n\u00eb Franc\u00eb dhe e kthyer n\u00eb Shqip\u00ebri pasi kishte ushtruar profesionin n\u00eb Marsej\u00eb, u d\u00ebnua bashk\u00eb me grupin e deputet\u00ebve dhe p\u00ebrfundoi n\u00eb burg krah Musine Kokalarit.<\/p>\n\n\n\n<p>Procesi u \u00e7ua deri n\u00eb fund logjik: n\u00eb vitin 1966 u suprimua Ministria e Drejt\u00ebsis\u00eb dhe nj\u00eb vit m\u00eb von\u00eb institucioni i avokatis\u00eb u shkri me ligj. Shqip\u00ebria u b\u00eb i vetmi vend n\u00eb Evrop\u00eb q\u00eb e zhduku profesionin e avokatit me dekret. Karrigia e mbrojtjes jo vet\u00ebm mbeti bosh, por u nxor fare nga salla.<\/p>\n\n\n\n<p>Regjimi nuk i nd\u00ebshkoi k\u00ebta njer\u00ebz pavar\u00ebsisht se ishin avokat\u00eb. I nd\u00ebshkoi sepse ishin avokat\u00eb. Vet\u00eb akti i mbrojtjes u kthye n\u00eb prov\u00eb faj\u00ebsie.<\/p>\n\n\n\n<p>Si Avokat i Popullit, nuk jam k\u00ebtu vet\u00ebm p\u00ebr t\u00eb kujtuar, por p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar nga historia jon\u00eb. Kur raporti yn\u00eb vjetor konstaton t\u00eb mitur t\u00eb marr\u00eb n\u00eb pyetje pa pranin\u00eb e prindit, psikologut apo mbrojt\u00ebsit, kjo \u00ebsht\u00eb shkelje e s\u00eb drejt\u00ebs s\u00eb mbrojtjes. Kur 57 p\u00ebr qind e t\u00eb burgosurve mbahen n\u00eb paraburgim pa nj\u00eb vendim t\u00eb form\u00ebs s\u00eb prer\u00eb dhe kur proceset zgjasin vite, e drejta e mbrojtjes \u00ebsht\u00eb de facto e mohuar.<\/p>\n\n\n\n<p>Prandaj e ftoj Dhom\u00ebn e Avokatis\u00eb t\u00eb ngrej\u00eb nj\u00eb kanal komunikimi, q\u00eb kur nj\u00eb avokati i pengohet ushtrimi i detyr\u00ebs nga nj\u00eb institucion publik, p\u00ebrgjigjja t\u00eb jet\u00eb e p\u00ebrbashk\u00ebt. Pengimi i avokatit nuk \u00ebsht\u00eb problem i avokatit, por shkelje e t\u00eb drejtave kushtetuese t\u00eb qytetarit q\u00eb ai p\u00ebrfaq\u00ebson.<\/p>\n\n\n\n<p>Nj\u00eb shoq\u00ebri q\u00eb nuk e njeh mekanizmin e shtypjes s\u00eb djeshme nuk e dallon dot as versionin e zbutur t\u00eb saj q\u00eb mund t\u00eb ndodh\u00eb nes\u00ebr. Prandaj puna q\u00eb znj. Sula dhe ekipi i saj po b\u00ebjn\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kontribut i pa\u00e7muar dhe k\u00ebto ekspozita jan\u00eb m\u00ebnyra m\u00eb e mir\u00eb p\u00ebr t\u00eb mos harruar.<\/p>\n\n\n\n<p>Monumenti m\u00eb i mir\u00eb p\u00ebr Muzafer Pip\u00ebn, Erifili Bezhanin dhe Ko\u00e7o Dilon \u00ebsht\u00eb nj\u00eb sall\u00eb gjyqi ku asnj\u00eb avokat nuk ka frik\u00eb t\u00eb mbroj\u00eb ask\u00ebnd.<\/p>\n\n\n\n<p>Ju faleminderit.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a017 korrik, 2026, AIDSSH<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dua ta nis me nj\u00eb vler\u00ebsim p\u00ebr pun\u00ebn e dosjeve. Puna q\u00eb b\u00ebhet n\u00eb k\u00ebt\u00eb institucion \u00ebsht\u00eb drejt\u00ebsi e vonuar. P\u00ebr dekada, e v\u00ebrteta e k\u00ebtij vendi u mbajt me \u00e7el\u00ebs, e klasifikuar si sekret shtet\u00ebror. \u00c7do dosje q\u00eb autoriteti hap dhe \u00e7do ekspozit\u00eb si kjo e sotmja z\u00ebvend\u00ebson nj\u00eb version zyrtar t\u00eb g\u00ebnjeshtr\u00ebs me [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":14753,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[221],"tags":[],"class_list":["post-14752","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-artikuj"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14752","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14752"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14752\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14754,"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14752\/revisions\/14754"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14753"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14752"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14752"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14752"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}