{"id":3640,"date":"2022-03-02T15:45:46","date_gmt":"2022-03-02T14:45:46","guid":{"rendered":"https:\/\/aidssh.instant.al\/instalacioni-edhe-muret-kane-veshe-mbi-krimet-e-diktatures-komuniste-ne-shqiperi\/"},"modified":"2022-03-02T15:45:46","modified_gmt":"2022-03-02T14:45:46","slug":"instalacioni-edhe-muret-kane-veshe-mbi-krimet-e-diktatures-komuniste-ne-shqiperi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/aidssh.al\/en\/instalacioni-edhe-muret-kane-veshe-mbi-krimet-e-diktatures-komuniste-ne-shqiperi\/","title":{"rendered":"Instalacioni \u201cEdhe Muret Kan\u00eb Vesh\u00eb\u201d Mbi Krimet E Diktatur\u00ebs Komuniste N\u00eb Shqip\u00ebri"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-slider-container\" id=\"wp-slider-1\" style=\"position:relative;overflow:hidden;\"><div class=\"wp-slider-track\" style=\"display:flex;transition:transform 0.4s ease;\"><div class=\"wp-slider-slide\" style=\"flex:0 0 100%;scroll-snap-align:center;padding:10px;\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/aidssh.al\/wp-content\/uploads\/restored\/uploads\/muzeu-emkv-min-1024x414.jpg\" alt=\"\" style=\"width:100%;height:auto;border-radius:8px;box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.15);\"><\/div><\/div><button class=\"wp-slider-prev\" style=\"position:absolute;top:50%;left:20px;transform:translateY(-50%);z-index:2;background:#fff;border:none;padding:10px;border-radius:100%;box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.15);cursor:pointer;color:black;aspect-ratio:1;line-height:0.6em;\">&#10094;<\/button><button class=\"wp-slider-next\" style=\"position:absolute;top:50%;right:20px;transform:translateY(-50%);z-index:2;background:#fff;border:none;padding:10px;border-radius:100%;box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.15);cursor:pointer;color:black;aspect-ratio:1;line-height:0.6em;\">&#10095;<\/button><\/div><script>\n    (function(){\n        const container = document.getElementById(\"wp-slider-1\");\n        const track = container.querySelector(\".wp-slider-track\");\n        const slides = container.querySelectorAll(\".wp-slider-slide\");\n        const prevBtn = container.querySelector(\".wp-slider-prev\");\n        const nextBtn = container.querySelector(\".wp-slider-next\");\n        let index = 0;\n\n        function updateSlide() {\n            track.style.transform = \"translateX(\" + (-index * 100) + \"%)\";\n        }\n\n        prevBtn.addEventListener(\"click\", function() {\n            index = (index - 1 + slides.length) % slides.length;\n            updateSlide();\n        });\n\n        nextBtn.addEventListener(\"click\", function() {\n            index = (index + 1) % slides.length;\n            updateSlide();\n        });\n    })();\n    <\/script>\n<p><strong>Instalacioni &ldquo;Edhe muret kan&euml; vesh&euml;&rdquo; mbi krimet e diktatur&euml;s komuniste n&euml; Shqip&euml;ri<\/strong><\/p>\n<p><strong>Tiran&euml;, 20 shkurt 2019<\/strong>&nbsp;&ndash; Autoriteti p&euml;r Informimin mbi Dokumentet e ish-Sigurimit t&euml; Shtetit dhe Bashkia Tiran&euml;, n&euml; p&euml;rkujtim t&euml; rr&euml;zimit t&euml; shtatores s&euml; diktatorit, projektuan n&euml; fasad&euml;n ballore t&euml; Muzeut Historik Komb&euml;tar instalacionin e artistes konceptuale Alketa Xhafa Mripa.<\/p>\n<p>Nj&euml; vit m&euml; par&euml;, m&euml; 20 shkurt 2018, n&euml; kuad&euml;r t&euml; projektit &ldquo;P&euml;rkujtojm&euml; p&euml;r t&euml; sh&euml;ruar dhe parandaluar&rdquo;, Autoriteti me mb&euml;shtetjen e PNUD Shqip&euml;ri dhe Qeveris&euml; Italiane i dha jet&euml; nism&euml;s &ldquo;Edhe muret kan&euml; vesh&euml;&rdquo;, n&euml; Bashkin&euml; e Tiran&euml;s, p&euml;r t&euml; rrug&euml;tuar n&euml; t&euml; gjith&euml; Shqip&euml;rin&euml;. Pas nj&euml; viti, po m&euml; 20 shkurt, n&euml; sheshin &ldquo;Sk&euml;nderbej&rdquo; u ftuan t&euml; ndjekin instalacionin dhe t&euml; nderonin&nbsp; dinjitetin njer&euml;zor t&euml; viktimave dhe t&euml; mbijetuarve qytetar&euml;, t&euml; rinj e student&euml;, p&euml;rfaq&euml;sues familjeve t&euml; p&euml;rndjekura dhe shoqatave p&euml;r t&euml; drejtat e njeriut, institucioneve publike dhe joqeveritare, t&euml; trupit diplomatik, artit, kultur&euml;s dhe medias.<\/p>\n<p>Instalacioni, i realizuar nga artistja Alketa Xhafa-Mripa, &euml;sht&euml; nj&euml; krijim shum&euml;dimensional i kujtes&euml;s kolektive p&euml;r ata q&euml; u d&euml;nuan, humb&euml;n lirin&euml; apo jet&euml;n n&euml; burgjet dhe kampet e diktatur&euml;s komuniste. Frazat apo th&euml;niet q&euml; p&euml;rshkruajn&euml; tragjedin&euml; njer&euml;zore t&euml; shkaktuar nga krimet e komunizmit&nbsp; jan&euml; shk&euml;putur nga dor&euml;shkrime, dokumentime, apo arkiva personale t&euml; individ&euml;ve t&euml; burgosur apo internuar dhe jan&euml; p&euml;rzgjedhur nga d&euml;shmit&euml; gojore t&euml; t&euml; mbijetuarve. Me to, Mripa ka krijuar nj&euml; narrativ&euml; t&euml; zgjeruar, ku frazat lidhen me nj&euml;ra-tjetr&euml;n, duke shfaqur aspekte t&euml; ndryshme t&euml; diktatur&euml;s. Shprehjet, dikur t&euml; ndaluara, u projektuan n&euml; formate t&euml; m&euml;dha n&euml; fasad&euml;n ballore t&euml; Muzeut Historik Komb&euml;tar dhe ndri&ccedil;uan err&euml;sir&euml;n, duke riafirmuar vlerat europianiste, q&euml; ishin dhe vizioni i rr&euml;fimtar&euml;ve.<\/p>\n<p>M&euml; her&euml;t, instalacioni &euml;sht&euml; projektuar m&euml; 8 maj 2018, n&euml; prag t&euml; Dit&euml;s s&euml; Europ&euml;s, n&euml; fasadat shesheve kryesore t&euml; Tiran&euml;s, Shkodr&euml;s, Kor&ccedil;&euml;s, Tepelen&euml;s, Beratit e Gjirokastr&euml;s dhe m&euml; 23 maj, n&euml; organizimet p&euml;r p&euml;rkujtimin e viktimave t&euml; totalitarizmit n&euml; Kampin e Tepelen&euml;s.<\/p>\n<p>&ldquo;Edhe muret kan&euml; vesh&euml;&rdquo; &euml;sht&euml; quajtur platforma e komunikimit me t&euml; gjith&euml; elementet e saj, q&euml; u zbatua nga Autoriteti, n&euml; bashk&euml;punim me partner&euml; dhe t&euml; interesuar, p&euml;r rritjen e nd&euml;rgjegj&euml;simit mbi krimet e s&euml; shkuar&euml;s komuniste dhe inkurajoi dialog me universitetet, akademik&euml;t, komunitetet lokale, t&euml; mbijetuarit e krimeve t&euml; diktatur&euml;s komuniste, mediat e publikun e gjer&euml;, duke arritur rezultate konkrete. Faza e par&euml; ishte projektimi i nj&euml;kohsh&euml;m i instalacionit artistik, q&euml; vijoi me botimin e historive personale t&euml; t&euml; mbijetuarve t&euml; krimeve t&euml; diktatur&euml;s dhe dokumentarin mbi d&euml;shmit&euml; gojore ku, duke ndjekur rrug&euml;timin e k&euml;tij produkti artistik dhe social, shihen portretet dhe d&euml;gjohen historit&euml; e shqiptar&euml;ve q&euml; q&euml;ndruan me dinjitet.<\/p>\n<p>Tashm&euml;, pas nj&euml; viti bashk&euml;punimesh dhe p&euml;rvojash n&euml; kryeqytet, komunitete lokale dhe t&euml; interesuarit n&euml; diaspor&euml;, Autoriteti e ka konsoliduar linj&euml;n e mbledhjes s&euml; d&euml;shmive, duke krijuar databaz&euml;n p&euml;rkat&euml;se dhe arkivin digjital t&euml; rr&euml;fimeve gojore, q&euml; pasurohet n&euml; Shqip&euml;ri dhe jasht&euml; saj, me marr&euml;veshjen me Z&euml;rin e Amerik&euml;s dhe Federat&euml;n Panshqiptare Vatra n&euml; SHBA, apo partner&euml; t&euml; tjer&euml;, duke e zgjeruar arkivin e Autoritetit dhe duke u pasqyruar n&euml; t&euml; nj&euml;jt&euml;n koh&euml;, n&euml; faqen&nbsp;<a href=\"http:\/\/evenwallshaveears.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">http:\/\/evenwallshaveears.org\/<\/a>, e lidhur me faqen zyrtare t&euml; AIDSSH.<\/p>\n<p>P&euml;rkujtimi i rr&euml;zimit t&euml; shtatores n&euml; vitin 1991 hap organizimet e Autoritetit p&euml;rgjat&euml; nj&euml; jave, ku ve&ccedil; nderimit t&euml; viktimave dhe t&euml; mbijetuarve t&euml; komunizmit, jan&euml; nd&euml;rmarr&euml; nisma konkrete p&euml;r meritat civile dhe dinjitetin njer&euml;zor t&euml; personave t&euml; p&euml;rfshir&euml; n&euml; zbardhjen e masakr&euml;s s&euml; 26 shkurtit 1951, ku u ekzekutuan pa gjyq 22 intelektual&euml; t&euml; pafajsh&euml;m.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Autoriteti p&euml;r Informimin mbi Dokumentet e ish-Sigurimit t&euml; Shtetit &euml;sht&euml; p&euml;rgjegj&euml;s p&euml;r zbatimin e ligjit, lidhur me mbledhjen, administrimin, p&euml;rpunimin, p&euml;rdorimin e dokumenteve t&euml; ish-Sigurimit t&euml; Shtetit dhe informimin n&euml; lidhje me to, bazuar n&euml; ligjin nr. 45\/2015 &ldquo;P&euml;r t&euml; Drejt&euml;n e Informimit p&euml;r Dokumentet e Ish-Sigurimit t&euml; Shtetit t&euml; Republik&euml;s Popullore Socialiste t&euml; Shqip&euml;ris&euml;&rdquo;.<\/p>\n<p>P&euml;r t&euml; ndjekur veprimtarin&euml; e Autoritetit, ndiqni faqen ton&euml; <a href=\"\/en\/www.autoritetidosjeve.gov.al\/\" aria-invalid=\"true\">www.autoritetidosjeve.gov.al<\/a> ose n&euml; Facebook, Autoriteti p&euml;r Informimin mbi Dokumentet e ish-Sigurimit t&euml; Shtetit 1944-1991, AIDSSH, ku mund t&euml; merret informacion p&euml;r veprimtarit&euml; e zhvilluara dhe ato t&euml; pritshme.<\/p>\n<p>AIDSSH mbetet i hapur p&euml;r propozime dhe bashk&euml;punime, me q&euml;llim fuqizimin e dialogut dhe edukimin qytetar.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Instalacioni &ldquo;Edhe muret kan&euml; vesh&euml;&rdquo; mbi krimet e diktatur&euml;s komuniste n&euml; Shqip&euml;ri Tiran&euml;, 20 shkurt 2019&nbsp;&ndash; Autoriteti p&euml;r Informimin mbi Dokumentet e ish-Sigurimit t&euml; Shtetit dhe Bashkia Tiran&euml;, n&euml; p&euml;rkujtim t&euml; rr&euml;zimit t&euml; shtatores s&euml; diktatorit, projektuan n&euml; fasad&euml;n ballore t&euml; Muzeut Historik Komb&euml;tar instalacionin e artistes konceptuale Alketa Xhafa Mripa. Nj&euml; vit m&euml; par&euml;, [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-3640","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-lajm-kryesor"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3640","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3640"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3640\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3640"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3640"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3640"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}