{"id":3689,"date":"2022-03-03T15:09:41","date_gmt":"2022-03-03T14:09:41","guid":{"rendered":"https:\/\/aidssh.instant.al\/ekspozite-e-perhershme-informuese-ne-ish-kampin-e-internimit-ne-tepelene\/"},"modified":"2022-03-03T15:09:41","modified_gmt":"2022-03-03T14:09:41","slug":"ekspozite-e-perhershme-informuese-ne-ish-kampin-e-internimit-ne-tepelene","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/aidssh.al\/en\/ekspozite-e-perhershme-informuese-ne-ish-kampin-e-internimit-ne-tepelene\/","title":{"rendered":"Ekspozit\u00eb e p\u00ebrhershme informuese n\u00eb ish-kampin e internimit n\u00eb Tepelen\u00eb"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-slider-container\" id=\"wp-slider-1\" style=\"position:relative;overflow:hidden;\"><div class=\"wp-slider-track\" style=\"display:flex;transition:transform 0.4s ease;\"><div class=\"wp-slider-slide\" style=\"flex:0 0 100%;scroll-snap-align:center;padding:10px;\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/aidssh.al\/wp-content\/uploads\/restored\/uploads\/273835578_277796761131447_2648251027452077114_n.jpg\" alt=\"\" style=\"width:100%;height:auto;border-radius:8px;box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.15);\"><\/div><div class=\"wp-slider-slide\" style=\"flex:0 0 100%;scroll-snap-align:center;padding:10px;\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/aidssh.al\/wp-content\/uploads\/restored\/uploads\/273900494_277796754464781_1539947876575792030_n-1.jpg\" alt=\"\" style=\"width:100%;height:auto;border-radius:8px;box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.15);\"><\/div><div class=\"wp-slider-slide\" style=\"flex:0 0 100%;scroll-snap-align:center;padding:10px;\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/aidssh.al\/wp-content\/uploads\/restored\/uploads\/273920952_277796714464785_5868447839460749288_n.jpg\" alt=\"\" style=\"width:100%;height:auto;border-radius:8px;box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.15);\"><\/div><div class=\"wp-slider-slide\" style=\"flex:0 0 100%;scroll-snap-align:center;padding:10px;\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/aidssh.al\/wp-content\/uploads\/restored\/uploads\/273947872_277796377798152_693534333338574948_n.jpg\" alt=\"\" style=\"width:100%;height:auto;border-radius:8px;box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.15);\"><\/div><div class=\"wp-slider-slide\" style=\"flex:0 0 100%;scroll-snap-align:center;padding:10px;\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/aidssh.al\/wp-content\/uploads\/restored\/uploads\/273895158_277796814464775_366072269887691917_n-1.jpg\" alt=\"\" style=\"width:100%;height:auto;border-radius:8px;box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.15);\"><\/div><div class=\"wp-slider-slide\" style=\"flex:0 0 100%;scroll-snap-align:center;padding:10px;\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/aidssh.al\/wp-content\/uploads\/restored\/uploads\/273957132_277805657797224_4135814907025797401_n.jpg\" alt=\"\" style=\"width:100%;height:auto;border-radius:8px;box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.15);\"><\/div><div class=\"wp-slider-slide\" style=\"flex:0 0 100%;scroll-snap-align:center;padding:10px;\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/aidssh.al\/wp-content\/uploads\/restored\/uploads\/273983859_277800791131044_3145629524626683724_n.jpg\" alt=\"\" style=\"width:100%;height:auto;border-radius:8px;box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.15);\"><\/div><div class=\"wp-slider-slide\" style=\"flex:0 0 100%;scroll-snap-align:center;padding:10px;\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/aidssh.al\/wp-content\/uploads\/restored\/uploads\/273998966_277796787798111_222563133332761009_n.jpg\" alt=\"\" style=\"width:100%;height:auto;border-radius:8px;box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.15);\"><\/div><div class=\"wp-slider-slide\" style=\"flex:0 0 100%;scroll-snap-align:center;padding:10px;\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/aidssh.al\/wp-content\/uploads\/restored\/uploads\/274016389_277795724464884_9210348189946785928_n.jpg\" alt=\"\" style=\"width:100%;height:auto;border-radius:8px;box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.15);\"><\/div><div class=\"wp-slider-slide\" style=\"flex:0 0 100%;scroll-snap-align:center;padding:10px;\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/aidssh.al\/wp-content\/uploads\/restored\/uploads\/274098683_277796217798168_2158769900550508924_n.jpg\" alt=\"\" style=\"width:100%;height:auto;border-radius:8px;box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.15);\"><\/div><\/div><button class=\"wp-slider-prev\" style=\"position:absolute;top:50%;left:20px;transform:translateY(-50%);z-index:2;background:#fff;border:none;padding:10px;border-radius:100%;box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.15);cursor:pointer;color:black;aspect-ratio:1;line-height:0.6em;\">&#10094;<\/button><button class=\"wp-slider-next\" style=\"position:absolute;top:50%;right:20px;transform:translateY(-50%);z-index:2;background:#fff;border:none;padding:10px;border-radius:100%;box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.15);cursor:pointer;color:black;aspect-ratio:1;line-height:0.6em;\">&#10095;<\/button><\/div><script>\n    (function(){\n        const container = document.getElementById(\"wp-slider-1\");\n        const track = container.querySelector(\".wp-slider-track\");\n        const slides = container.querySelectorAll(\".wp-slider-slide\");\n        const prevBtn = container.querySelector(\".wp-slider-prev\");\n        const nextBtn = container.querySelector(\".wp-slider-next\");\n        let index = 0;\n\n        function updateSlide() {\n            track.style.transform = \"translateX(\" + (-index * 100) + \"%)\";\n        }\n\n        prevBtn.addEventListener(\"click\", function() {\n            index = (index - 1 + slides.length) % slides.length;\n            updateSlide();\n        });\n\n        nextBtn.addEventListener(\"click\", function() {\n            index = (index + 1) % slides.length;\n            updateSlide();\n        });\n    })();\n    <\/script>\n<p><strong>Tepelen&euml;, 14 shkurt 2022 &ndash;&nbsp;<\/strong>&ndash; Autoriteti p&euml;r Informimin mbi Dokumentet e ish-Sigurimit t&euml; Shtetit dhe Komisioni Nd&euml;rkomb&euml;tar p&euml;r Personat e Zhdukur, n&euml; bashk&euml;punim me Bashkin&euml; e Tepelen&euml;s, n&euml; mbyllje t&euml; projektit ICMP-AIDSSH &ldquo;Rritja e nd&euml;rgjegj&euml;simit t&euml; publikut p&euml;r drejt&euml;sin&euml; tranzicionale dhe t&euml; pajtimit: t&euml; zhdukurit t&euml; komuniz&euml;m&rdquo;, t&euml; mb&euml;shtetur nga BE dhe Ambasada Zvicerane, p&euml;rurojn&euml; ekspozit&euml;n e p&euml;rhershme informuese mbi kampin e internimit n&euml; Tepelen&euml;, n&euml; or&euml;n 11.00, n&euml; mjediset e ish-kampit. Aktiviteti &euml;sht&euml; i hapur p&euml;r mediat.<\/p>\n<p>Ekspozita e jashtme e p&euml;rhershme informuese &euml;sht&euml; p&euml;rgatitur me materialin e hulumtuar nga Instituti i Historis&euml; dhe mbi t&euml; dh&euml;nat arkivore mbi t&euml; internuarit n&euml; kampin me tela me gjemba t&euml; Tepelen&euml;s. Po ashtu, jan&euml; p&euml;rfshir&euml; skicat e &ccedil;muara, q&euml; paraqesin n&euml; trajt&euml; fotografike jet&euml;n n&euml; kamp, t&euml; realizuara me mjesht&euml;ri nga Lek Pervizi, i internuar n&euml; Tepelen&euml;.<br \/>Informacionet jan&euml; paraqitur n&euml; shqip dhe anglisht p&euml;r t&euml; gjith&euml; vizitor&euml;t e kampit, q&euml; duan t&euml; informohen p&euml;r t&euml; shkuar&euml;n e tij.<\/p>\n<p>Aktiviteti zhvillohet me pjes&euml;marrjen e kryetarit t&euml; Bashkis&euml; Tepelen&euml;, z. T&euml;rmet Pe&ccedil;i, Prefektit t&euml; Qarkut Gjirokast&euml;r, z. Odise Kote, Komisionit t&euml; Ligjeve t&euml; Kuvendit t&euml; Shqip&euml;ris&euml;, znj. Klotilda Bushka, Drejtuesit t&euml; Seksionit Politik n&euml; BE, z. Alexis Hupin, dhe Ambasadores Amerikane, znj. Yuri Kim.<\/p>\n<p>T&euml; pranish&euml;m n&euml; ceremoni, familjar&euml; t&euml; t&euml; pagjeturve t&euml; komunizmit n&euml; zon&euml;n e Tepelen&euml;s, t&euml; nd&euml;shkuarve n&euml; kampin e internimit 1949-1953; p&euml;rfaq&euml;sues t&euml; Institutit p&euml;r Integrimin e ish-t&euml; P&euml;rndjekurve Politik&euml;, shoqata t&euml; t&euml; p&euml;rndjekurve dhe kujtes&euml;s, p&euml;rfaq&euml;sues t&euml; institucioneve, Prokuroria, Policia Rajonale, Universiteti i Gjirokastr&euml;s, ICMP p&euml;r Shqip&euml;rin&euml;, p&euml;rfaq&euml;sues t&euml; komuniteteve fetare t&euml; zon&euml;s, p&euml;rfaq&euml;sues t&euml; grupeve t&euml; interesit, trupit diplomatik, aktor&euml; t&euml; shoq&euml;ris&euml; civile, gazetar&euml; dhe t&euml; rinj.<\/p>\n<p>Q&euml; me krijimin e tij n&euml; 2017, AIDSSH ka iniciuar dhe mb&euml;shtetur nisma p&euml;r p&euml;rkujtimin e viktimave dhe atyre q&euml; u nd&euml;shkuan n&euml; kampin me tela me gjemba t&euml; Tepelen&euml;s, si dhe l&euml;vizje q&euml; kan&euml; t&euml; b&euml;jn&euml; me muzealizimin, identifikimin dhe gjetjen e t&euml; zhdukurve, si dhe kthimin e tij n&euml; vend kujtese, t&euml; vizituesh&euml;m p&euml;r t&euml; rinjt&euml; e shkollave.<\/p>\n<p>&Ccedil;do vit, m&euml; 23 gusht, Dit&euml;n Europiane t&euml; P&euml;rkujtimit t&euml; Viktimave t&euml; Totalitarizmit, Autoriteti dhe partner&euml;t, me pranin&euml; e familjeve dhe trash&euml;gimtar&euml;ve t&euml; tyre, p&euml;rkujtojn&euml; njer&euml;zit pa faj q&euml; vuajt&euml;n n&euml; ish-kampin me tela me gjemba n&euml; Tepelen&euml; ose humb&euml;n jet&euml;n atje.<\/p>\n<p>N&euml; k&euml;t&euml; kuad&euml;r, Autoriteti me Vendimin nr. 54, dat&euml; 10.08.2017 ka miratuar realizimin e Projektit t&euml; kujtes&euml;s &ldquo;Memoriali Komb&euml;tar i Kampeve t&euml; Pun&euml;s t&euml; Detyruar&rdquo; dhe ngritjen e grupit t&euml; pun&euml;s &ldquo;P&euml;r k&euml;rkimin e dokumentacionit arkivor p&euml;r kampin e Tepelen&euml;s dhe krijimin e nj&euml; memoriali p&euml;r p&euml;rkujtimin e dat&euml;s 30 gusht, si Dita Nd&euml;rkomb&euml;tare e t&euml; Zhdukurve&rdquo;, bazuar n&euml; ligjin nr. 45\/2015 dhe ligjin nr. 9154, dt. 06.11.2003 &ldquo;P&euml;r arkivat&rdquo;, mbi p&euml;rgatitjen dhe hapjen e ekspozitave dokumentare. Po ashtu, n&euml; zbatim t&euml; ligjit nr. 9802, dat&euml; 13.9.2007 &ldquo;P&euml;r Ratifikimin e Konvent&euml;s Nd&euml;rkomb&euml;tare t&euml; OKB-s&euml; &ldquo;P&euml;r mbrojtjen e t&euml; gjith&euml; personave nga zhdukjet me forc&euml;&rdquo;.<\/p>\n<p>Ky projekt p&euml;rmban rikthimin n&euml; identitet, si kamp d&euml;bimi t&euml; nj&euml; prej kapanoneve, vendosjen e stendave me d&euml;shmi (fotografi dhe d&euml;shmi arkivore) p&euml;r kampet e d&euml;bim &ndash; internimit, dizenjimin, pozicionimin si dhe mbjelljen e disa fidan&euml;ve (qiparisa) p&euml;r p&euml;rkujtimin e f&euml;mij&euml;ve q&euml; kan&euml; humbur jet&euml;n nga kushtet e v&euml;shtira n&euml; Kampin e Tepelen&euml;s dhe jan&euml; pa vendvarrim. Nd&euml;rtimi i k&euml;tij Memoriali sh&euml;non vet&euml;m hapin e par&euml; p&euml;r transformimin e t&euml; gjith&euml; kompleksit n&euml; nj&euml; Muze t&euml; Kampeve t&euml; Pun&euml;s s&euml; Detyruar t&euml; Diktatur&euml;s Komuniste.<\/p>\n<p>Projekti &euml;sht&euml; miratuar me vendimin e K&euml;shillit Bashkiak Tepelen&euml; nr. 40, dat&euml; 30.11.2017 &ldquo;P&euml;r miratimin e objekteve prioritare t&euml; investimeve p&euml;r vitin 2018&rdquo;, konfirmuar n&euml; dat&euml; 14.12.2017 nga Prefekti i Qarkut Gjirokast&euml;r.<\/p>\n<p>N&euml; vijim, Autoriteti ka firmosur disa marr&euml;veshje bashk&euml;punimi me partner&euml;, t&euml; cil&euml;t ndihmojn&euml; n&euml; mbledhjen e dokumenteve dhe t&euml; dh&euml;nave zyrtare si dhe n&euml; nd&euml;rgjegj&euml;simin qytetar dhe edukimin shoq&euml;ror, duke e rishqyrtuar historin&euml; dhe rivler&euml;suar at&euml;. P&euml;r mbledhjen e dokumenteve zyrtare mbi Kampin e Tepelen&euml;s &euml;sht&euml; bashk&euml;punuar me Drejtorin&euml; e P&euml;rgjithshme t&euml; Gjendjes Civile, me Institutin e Integrimit t&euml; P&euml;rndjekurve Politik&euml;, Institutin e Studimeve t&euml; Krimeve dhe Pasojave t&euml; Komunizmit n&euml; Shqip&euml;ri. N&euml; k&euml;t&euml; kuad&euml;r, projekti &euml;sht&euml; mb&euml;shtetur nga Bashkia e Tepelen&euml;s dhe partner&euml; t&euml; AIDSSH, si PNUD, OSBE e institucione t&euml; tjera, publike, akademike dhe t&euml; k&euml;rkimit shkencor. Me Muzeun Komb&euml;tar t&euml; Kampeve t&euml; Pun&euml;s n&euml; Tepelen&euml;, AIDSSH synon t&euml; krijoj&euml; nj&euml; model p&euml;r t&euml; gjitha kampet e pun&euml;s s&euml; detyruar n&euml; Shqip&euml;ri, ku e shkuara t&euml; sh&euml;rbej&euml; p&euml;r reflektim e t&euml; mos p&euml;rs&euml;ritet.<\/p>\n<p>Marr&euml;veshja n&euml; zanafill&euml; me PNUD-in, (2018) i dha jet&euml; programit &ldquo;P&euml;rkujtojm&euml;, p&euml;r t&euml; sh&euml;ruar dhe parandaluar&rdquo; me dy nd&euml;rhyrje kryesore: (i) konceptualizimin, historin&euml;, dhe praktikat e pun&euml;s s&euml; detyruar gjat&euml; regjimit komunist p&euml;rmes nj&euml; qasjeje historiko &ndash; juridike ndaj institucionalizimit t&euml; pun&euml;s s&euml; detyruar, p&euml;r konceptimin e vendeve t&euml; kujtes&euml;s si Kampi i Tepelen&euml;s dhe (ii) fushat&euml;n e komunikimit &ldquo;Edhe muret kan&euml; vesh&euml;&rdquo; zbatuar nga Autoriteti, me mb&euml;shtetjen e PNUD Shqip&euml;ri dhe Qeveris&euml; s&euml; Italis&euml;. Fushata u shtri n&euml; mbar&euml; vendin, duke mbledhur d&euml;shmi t&euml; t&euml; mbijetuarve t&euml; d&euml;nuar gjat&euml; periudh&euml;s komuniste dhe d&euml;shmi t&euml; solidaritetit q&euml; qytetar&euml;t e Tepelen&euml;s treguan ndaj viktimave,<br \/>Projekti &ldquo;Edhe muret kan&euml; vesh&euml;&rdquo; u zbatua p&euml;rgjat&euml; vitit 2018 n&euml; t&euml; gjith&euml; Shqip&euml;rin&euml;, n&euml; disa p&euml;rmasa: mbledhja e d&euml;shmive gojore, instalacioni artistik, libri dhe platforma e d&euml;shmive gojore n&euml; gjuh&euml;n shqipe e angleze, p&euml;r t&rsquo;u finalizuar me filmin q&euml; e dokumenton k&euml;t&euml; proces, duke hedhur drit&euml; n&euml; hapat e ndjekur p&euml;r zbardhjen e s&euml; shkuar&euml;s.<\/p>\n<p>N&euml; mjediset e ish-kampit t&euml; internimit n&euml; Tepelen&euml;, Autoriteti, n&euml; bashk&euml;punim me Bashkin&euml; e Tepelen&euml;s, MEMO, t&euml; mbijetuar, institucione dhe shoq&euml;ri civile aktive, me mb&euml;shtetjen e PNUD Shqip&euml;ri, Qeveris&euml; s&euml; Italis&euml;, Ambasad&euml;s s&euml; Shteteve t&euml; Bashkuara t&euml; Amerik&euml;s dhe OSBE, organizoi Dit&euml;n Muze\/Memorial Tepelen&euml;, m&euml; 23 gusht, n&euml; Dit&euml;n Europiane t&euml; P&euml;rkujtimit t&euml; Viktimave t&euml; Sistemeve Totalitare.<\/p>\n<p>Ekspozita &ldquo;Persekutimi komunist n&euml; zon&euml;n e Tepelen&euml;s&rdquo; mblodhi komunitetin vendas dhe t&euml; mbijetuar, familjar&euml; e pasardh&euml;s t&euml; tyre nga e gjith&euml; Shqip&euml;ria, n&euml; Pallatin e Kultur&euml;s t&euml; qytetit t&euml; Tepelen&euml;s, dhe u krijoi mund&euml;sin&euml; t&euml; njihnin pun&euml;n e Sigurimit t&euml; Shtetit n&euml; k&euml;t&euml; zon&euml;, duke u paraqitur materiale voluminoze, ekspozuar objekte muzeale dhe plot&euml;suar formular&euml; p&euml;r njohje me dosje individuale.<\/p>\n<p>Simpoziumi shkencor p&euml;r kuadrin historik e juridik t&euml; pun&euml;s s&euml; detyruar n&euml; diktatur&euml; u moderua nga z. Marenglen Kasmi, an&euml;tar i Autoritetit, dhe kumtesat u mbajt&euml;n nga znj. Sonila Bo&ccedil;i, Instituti i Historis&euml;, n&euml; em&euml;r t&euml; prof. Beqir Meta; znj. Ermira Shtino, n&euml; em&euml;r t&euml; prof. Ermal Frash&euml;ri dhe z. &Ccedil;elo Hoxha i ISKK. Puna e detyruar n&euml; diktatur&euml; u paraqit n&euml; disa aspekte nga studiuesit dhe u trajtua gjer&euml;sisht n&euml; konferenc&euml;n shkencore t&euml; fundtetorit &ldquo;T&euml; mohuarit e regjimit&rdquo;, mbi internim-d&euml;bimet n&euml; vend.<\/p>\n<p>Para mbi 200 t&euml; pranishm&euml;ve, t&euml; mbijetuar e trash&euml;gimtar&euml; t&euml; tyre, t&euml; ardhur nga gjith&euml; vendi me autobus&euml; t&euml; posa&ccedil;&euml;m, mb&euml;shtetur nga Bashkia Shkod&euml;r, zonja Voltana Ademi; nga Elbasani, mb&euml;shtetur nga zoti Fatbardh Doko dhe Tirana, mb&euml;shtetur nga IIPP dhe OSBE; para qytetar&euml;ve t&euml; Tepelen&euml;s, historian&euml;ve, student&euml;ve dhe medias, arkitekti Gjon Radovani b&euml;ri nj&euml; paraqitje t&euml; ecuris&euml; s&euml; pun&euml;s p&euml;r ngritjen e Muzeut Komb&euml;tar t&euml; Pun&euml;s s&euml; Detyruar n&euml; Tepelen&euml;.<\/p>\n<p>Presidenti i Republik&euml;s, z. Ilir Meta, n&euml; prani t&euml; t&euml; mbijetuarve e familjar&euml;ve t&euml; tyre, p&euml;rfaq&euml;suesve t&euml; institucioneve publike e lokale, shoqatave t&euml; t&euml; drejtave t&euml; njeriut, p&euml;rfaq&euml;suesve t&euml; t&euml; gjith&euml; spektrit politik, organizatave nd&euml;rkomb&euml;tare dhe t&euml; rinjve t&euml; pranish&euml;m, dekoroi n&euml; Kampin e Tepelen&euml;s p&euml;r &rdquo;Merita t&euml; Ve&ccedil;anta Civile&rdquo;, t&euml; mbijetuarit:<br \/>Znj. Gjel&euml; Gjikola dhe znj. Mrik&euml; Gjikola (Age Totaj, e bija t&euml;rhoqi titullin); znj. Drane Jakja (pas vdekjes), (Nik&euml; Vuksani, i biri t&euml;rhoqi titullin) dhe z. Lek Pervizi, q&euml; ka sjell&euml; d&euml;shmi t&euml; gjalla deri n&euml; t&euml; sotmen, duke p&euml;rdorur th&euml;ngjill e laps p&euml;r t&euml; dokumentuar me sakt&euml;si akribike figura, nd&euml;rtesa, situata, portrete dhe njer&euml;z, pa i interpretuar, me qart&euml;sin&euml; dhe besnik&euml;rin&euml; e nj&euml; fotografie.<\/p>\n<p>P&euml;rball&euml;n q&euml;ndrimet e tyre n&euml; ceremoni znj. Gentiana Sula, kryetare e Autoritetit; z. Simon Mirakaj, an&euml;tar i Autoritetit, i internuar n&euml; Tepelen&euml;; znj. Mirela Kumbaro, Ministre e Kultur&euml;s; z. Brian &Euml;illiams, p&euml;rfaq&euml;sues i PNUD n&euml; Shqip&euml;ri; znj. Voltana Ademi, kryetare e Bashkis&euml; Shkod&euml;r; z. Nebil &Ccedil;ika dhe z. Bilal Kola, drejtues t&euml; shoqatave dhe Institutit t&euml; ish-t&euml; P&euml;rndjekurve Politik&euml;. Edhe shoqata &ldquo;Vatra&rdquo; n&euml; SHBA paraqiti nj&euml; deklarat&euml; n&euml; mb&euml;shtetje t&euml; muzealizimit t&euml; kampit, e lexuar nga Simon Mirakaj.<\/p>\n<p>N&euml; mbyllje t&euml; ceremonis&euml;, Presidenti i Republik&euml;s u shpreh se &ldquo;pajtimi mund t&euml; arrihet duke k&euml;rkuar t&euml; falur, duke pranuar p&euml;rgjegj&euml;sit&euml;, duke shprehur respekt p&euml;r t&euml; gjitha viktimat e regjimit totalitar dhe duke respektuar ata q&euml; luftuan kund&euml;r tiranis&euml; dhe shtypjes. Drejt&euml;sia p&euml;r viktimat e regjimit komunist dhe totalitarist &euml;sht&euml; thelb&euml;sore. K&euml;rkimi i s&euml; v&euml;rtet&euml;s, hapja e arkivave, procedurat e lustracionit, rehabilitimi, integrimi dhe d&euml;mshp&euml;rblimi i tyre jan&euml; disa nga m&euml;nyrat p&euml;r t&rsquo;u shprehur atyre dhe familjar&euml;ve t&euml; tyre mir&euml;kuptimin, simpatin&euml; dhe njohjen e vuajtjeve t&euml; tyre.&rdquo;<\/p>\n<p>Nderimi i t&euml; mbijetuarve dhe sakrific&euml;s s&euml; tyre u parapri nga aktivitete t&euml; ndryshme n&euml; kamp, q&euml; t&euml; rinjt&euml; dhe t&euml; pranishmit t&euml; njihnin e t&euml; vler&euml;sonin p&euml;rmes kujtimeve, dram&euml;n njer&euml;zore t&euml; mij&euml;ra familjeve, t&euml; jetuar dit&euml; pas dite.<br \/>Projektet Sikur Mama&hellip; q&euml; i shoq&euml;ruan t&euml; ftuarit 2 kilometra pa arritur n&euml; kamp me kamion deri n&euml; hyrje t&euml; tij, me nj&euml; k&euml;ng&euml; t&euml; k&euml;nduar nga Mariza Ikonomi, e ardhur nga d&euml;shmia e Klora Merlik&euml;s, e mbijetuar; Shtrati-dhom&euml;, q&euml; rind&euml;rtoi struktur&euml;n e drunjt&euml; n&euml; t&euml; cil&euml;n jetonte dhe flinte nj&euml; familje e t&euml;r&euml; sipas d&euml;shmive, dhe I p&euml;rkasim nj&euml;ri-tjetrit, q&euml; rr&euml;fen n&euml; vet&euml; t&euml; par&euml; histori t&euml; mbijetes&euml;s n&euml; Tepelen&euml;, synuan q&euml; p&euml;rmes nd&euml;rveprimit t&rsquo;i njihnin t&euml; pranishmit me kampin dhe t&euml; nxisnin reflektim. Projektet u nd&euml;rmor&euml;n dhe mb&euml;shtet&euml;n nga MEMO.<br \/>N&euml; t&euml; nj&euml;jt&euml;n koh&euml;, qytetar&euml; t&euml; shumt&euml; n&euml; kamp e jasht&euml; tij blen&euml; dhjet&euml;ra qiparis&euml; (82) p&euml;r Memorialin e f&euml;mij&euml;ve q&euml; nuk i mbijetuan Tepelen&euml;s, hapi i par&euml; p&euml;r ngritjen e Muzeut Komb&euml;tar t&euml; Kampeve t&euml; Pun&euml;s s&euml; Detyruar.<\/p>\n<p>Edhe muret kan&euml; vesh&euml;, programi shum&euml;dimensional q&euml; solli d&euml;shmit&euml; e t&euml; mbijetuarve t&euml; Tepelen&euml;s n&euml; arkivin e d&euml;shmive gojore t&euml; AIDSSH, u projektua n&euml; vendin q&euml; e lindi, n&euml; muret e Kampit t&euml; Tepelen&euml;s. Projekti i plot&euml; u realizua nga bashk&euml;punimi i Autoritetit dhe partner&euml;ve me artisten Alketa Xhafa Mripa dhe Kristale Ivezaj Ram&euml;n, me t&euml; cil&euml;n &euml;sht&euml; punuar p&euml;r krijimin e platform&euml;s interaktive Edhe muret kan&euml; vesh&euml;, duke mbledhur d&euml;shmi t&euml; t&euml; mbijetuarve t&euml; d&euml;nuar gjat&euml; periudh&euml;s komuniste dhe d&euml;shmi t&euml; solidaritetit q&euml; qytetar&euml;t e Tepelen&euml;s treguan ndaj viktimave. Instalacioni artistik dhe portretet e d&euml;shmitar&euml;ve q&euml;ndruan p&euml;rball&euml; nj&euml;ri-tjetrit n&euml; kamp dhe soll&euml;n z&euml;rin e fytyrat e njer&euml;zve t&euml; thjesht&euml; q&euml; q&euml;ndruan me dinjitet.<br \/>Si homazh p&euml;r dhimbjen, si triumf i jet&euml;s mbi t&euml; keqen, grupet Asgj&euml; Sikur Dielli dhe Tre Musketier&euml;ve interpretuan n&euml; kamp, n&euml; mbyllje t&euml; nj&euml; dite kushtuar p&euml;rkujtimit, nderimit, k&euml;rkimit shkencor, dokumentimit, edukimit qytetar dhe nd&euml;rveprimit me t&euml; mbijetuarit.<\/p>\n<p>N&euml; tetor 2018 u mbajt konferenca e par&euml; shkencore &ldquo;T&euml; mohuar nga regjimi: Mbi sistemin e burgjeve, internimeve dhe kampeve t&euml; pun&euml;s s&euml; detyruar gjat&euml; regjimit komunist&rdquo;, n&euml; bashk&euml;punim me IH, ISKK, IIPP dhe rrjetin europian ENRS. Studiues shqiptar&euml; e t&euml; huaj, k&euml;rkues shkencor&euml;, gazetar&euml; dhe historian&euml; trajtuan p&euml;r her&euml; t&euml; par&euml; n&euml; m&euml;nyr&euml; shkencore tem&euml;n e internim-d&euml;bimeve n&euml; Shqip&euml;ri, duke u bazuar n&euml; konceptin, historin&euml; dhe praktikat e pun&euml;s s&euml; detyruar gjat&euml; regjimit komunist p&euml;rmes nj&euml; qasjeje historiko &ndash; juridike ndaj institucionalizimit t&euml; pun&euml;s s&euml; detyruar, dhe kontribuar k&euml;sisoj n&euml; konceptimin e vendeve t&euml; kujtes&euml;s, duke zbardhur materiale n&euml; mij&euml;ra faqe t&euml; v&euml;na n&euml; dispozicion nga AIDSSH.<\/p>\n<p>Zbardhjes s&euml; historis&euml; s&euml; ish-kampit t&euml; internimit n&euml; Tepelen&euml; i sh&euml;rbejn&euml; marr&euml;veshjet e tjera t&euml; lidhura p&euml;r k&euml;t&euml; q&euml;llim, si me OSBE-n&euml;, p&euml;r projekte hulumtimi dhe pune shkencore me t&euml; rinj e k&euml;rkues t&euml; interesuar p&euml;r njohjen me t&euml; shkuar&euml;n dhe p&euml;rballjen e shoq&euml;ris&euml; me t&euml; v&euml;rtet&euml;n; marr&euml;veshja me Institutin e Studimeve t&euml; Krimeve dhe Pasojave t&euml; Komunizmit n&euml; Shqip&euml;ri, p&euml;r bashk&euml;punim n&euml; projekte komplekse q&euml; hedhin drit&euml; n&euml; Shqip&euml;rin&euml; e diktatur&euml;s (mes t&euml; cil&euml;ve puna p&euml;r kampin e Tepelen&euml;s); me Institutin e Integrimit t&euml; ish-t&euml; P&euml;rndjekurve Politik&euml;, q&euml; mund&euml;soi list&euml;n me t&euml; d&euml;nuarit me pun&euml; t&euml; detyrueshme n&euml; k&euml;t&euml; kamp, 3380 persona, nga t&euml; cil&euml;t: 973 burra t&euml; moshuar, 1254 gra dhe 1163 f&euml;mij&euml;; me Qendr&euml;n MEMO, me Fondacionin Kujto.al, me Universitetin Europian t&euml; Tiran&euml;s, me Z&euml;rin e Amerik&euml;s, Federat&euml;n Panshqiptare Vatra, me Institutin e Historis&euml;, Akademin&euml; e Studimeve Albanologjike, Universitetin e Tiran&euml;s dhe s&euml; fundi, me Ministrin&euml; e Arsimit, Sporteve dhe Rinis&euml;, p&euml;r ta kthyer Tepelen&euml;n n&euml; vend t&euml; vizituesh&euml;m nga t&euml; rinjt&euml; e shkollave dhe integruar n&euml; programet m&euml;simore.<\/p>\n<p>Shqiptar&euml;t kan&euml; nevoj&euml; p&euml;r vende t&euml; tilla t&euml; kujtes&euml;s p&euml;r t&euml; d&euml;nuarit e nd&euml;rgjegjes, si institucionet e burgimit apo internimit, q&euml; e kaluara t&euml; mos harrohet, t&euml; sh&euml;rbej&euml; p&euml;r t&euml; kuptuar t&euml; tashmen e p&euml;r t&euml; nd&euml;rtuar t&euml; ardhmen n&euml; baza m&euml; solide.<br \/>Sa i takon sistemit t&euml; d&euml;bim-internimeve, kampi i Tepelen&euml;s spikat p&euml;r disa arsye:<br \/>&ndash; Ky kamp mbart qindra histori t&euml; dhimbshme njer&euml;zore. P&euml;r shkak t&euml; situat&euml;s ekstreme t&euml; jet&euml;s, ai &euml;sht&euml; p&euml;rmendur n&euml; m&euml;nyr&euml; t&euml; posa&ccedil;me nga qeveria amerikane n&euml; vitin 1955, si pjes&euml; e ankes&euml;s s&euml; saj n&euml; Kombet e Bashkuara p&euml;r shkeljen e t&euml; drejtave t&euml; njeriut n&euml; Shqip&euml;ri dhe p&euml;r p&euml;rdorimin e pun&euml;s s&euml; detyruar si nd&euml;shkim.<br \/>&ndash; Ai pasqyron m&euml; s&euml; miri tipologjin&euml; e kampeve t&euml; rrethuara me tela me gjemba, t&euml; cilat nuk kan&euml; qen&euml; fenomen i p&euml;rhapur n&euml; Lindjen Komuniste dhe mund t&euml; krahasohen vet&euml;m me gulag&euml;t sovjetik&euml;.<br \/>&ndash; Nd&euml;rsa p&euml;r kampe t&euml; tjera t&euml; tilla, si ai i Beratit, Kruj&euml;s, Valiasit, C&euml;rrikut, Shijakut, Porto&ndash;Palermos, Ku&ccedil;ov&euml;s, Ku&ccedil;it t&euml; Vlor&euml;s, etj., nuk kan&euml; mbetur objekte kujtese, p&euml;r Kampin e Tepelen&euml;s k&euml;to ekzistojn&euml;. Disa nga kazermat e kampit t&euml; Tepelen&euml;s ruhen ende. P&euml;r m&euml; tep&euml;r, skicat e Lek Pervizit, i mbijetuar, japin d&euml;shmi p&euml;r t&rsquo;i rind&euml;rtuar kabinat ku strehoheshin t&euml; internuarit.<\/p>\n<p>Ve&ccedil; t&euml; tjerash, projekti ICMP-AIDSSH &ldquo;Rritja e nd&euml;rgjegj&euml;simit t&euml; publikut p&euml;r drejt&euml;sin&euml; tranzicionale dhe t&euml; pajtimit: t&euml; zhdukurit t&euml; komuniz&euml;m&rdquo;, 2020-2022, mb&euml;shteti pun&euml;n k&euml;rkimore t&euml; disa shoqatave dhe organizatave t&euml; shoq&euml;ris&euml; civile, p&euml;r identifikimin e f&euml;mij&euml;ve q&euml; humb&euml;n jet&euml;n n&euml; kampin e Tepelen&euml;s dhe p&euml;r zbardhjen e historis&euml; s&euml; zon&euml;s, n&euml;p&euml;rmjet dokumenteve dhe d&euml;shmive t&euml; t&euml; mbijetuarve, dokumentar&euml;ve t&euml; p&euml;rgatitur p&euml;r k&euml;t&euml; q&euml;llim dhe t&euml; shp&euml;rndar&euml; masivisht.<\/p>\n<p>Sfida p&euml;r p&euml;rkujtimin e tij dhe kthimin n&euml; vend kujtese, t&euml; vizituesh&euml;m nga t&euml; rinjt&euml; e shkollave mbetet e hapur<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tepelen&euml;, 14 shkurt 2022 &ndash;&nbsp;&ndash; Autoriteti p&euml;r Informimin mbi Dokumentet e ish-Sigurimit t&euml; Shtetit dhe Komisioni Nd&euml;rkomb&euml;tar p&euml;r Personat e Zhdukur, n&euml; bashk&euml;punim me Bashkin&euml; e Tepelen&euml;s, n&euml; mbyllje t&euml; projektit ICMP-AIDSSH &ldquo;Rritja e nd&euml;rgjegj&euml;simit t&euml; publikut p&euml;r drejt&euml;sin&euml; tranzicionale dhe t&euml; pajtimit: t&euml; zhdukurit t&euml; komuniz&euml;m&rdquo;, t&euml; mb&euml;shtetur nga BE dhe Ambasada Zvicerane, p&euml;rurojn&euml; [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":3690,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-3689","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajm-kryesor"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3689","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3689"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3689\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3690"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3689"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3689"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3689"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}