{"id":3743,"date":"2023-05-05T09:59:32","date_gmt":"2023-05-05T07:59:32","guid":{"rendered":"https:\/\/aidssh.instant.al\/spaci-ne-arkiva-50-vjet-nga-revolta-autoriteti-nxit-akademiket-per-qasjen-juridike-ne-dokumente\/"},"modified":"2023-05-05T09:59:32","modified_gmt":"2023-05-05T07:59:32","slug":"spaci-ne-arkiva-50-vjet-nga-revolta-autoriteti-nxit-akademiket-per-qasjen-juridike-ne-dokumente","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/aidssh.al\/en\/spaci-ne-arkiva-50-vjet-nga-revolta-autoriteti-nxit-akademiket-per-qasjen-juridike-ne-dokumente\/","title":{"rendered":"Spa\u00e7i n\u00eb arkiva- 50 vjet nga Revolta-, Autoriteti nxit akademik\u00ebt p\u00ebr qasjen juridike n\u00eb dokumente"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-slider-container\" id=\"wp-slider-1\" style=\"position:relative;overflow:hidden;\"><div class=\"wp-slider-track\" style=\"display:flex;transition:transform 0.4s ease;\"><div class=\"wp-slider-slide\" style=\"flex:0 0 100%;scroll-snap-align:center;padding:10px;\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/aidssh.al\/wp-content\/uploads\/restored\/uploads\/3X2A4538.JPG\" alt=\"\" style=\"width:100%;height:auto;border-radius:8px;box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.15);\"><\/div><div class=\"wp-slider-slide\" style=\"flex:0 0 100%;scroll-snap-align:center;padding:10px;\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/aidssh.al\/wp-content\/uploads\/restored\/uploads\/3X2A4600.JPG\" alt=\"\" style=\"width:100%;height:auto;border-radius:8px;box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.15);\"><\/div><div class=\"wp-slider-slide\" style=\"flex:0 0 100%;scroll-snap-align:center;padding:10px;\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/aidssh.al\/wp-content\/uploads\/restored\/uploads\/3X2A4632.JPG\" alt=\"\" style=\"width:100%;height:auto;border-radius:8px;box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.15);\"><\/div><div class=\"wp-slider-slide\" style=\"flex:0 0 100%;scroll-snap-align:center;padding:10px;\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/aidssh.al\/wp-content\/uploads\/restored\/uploads\/3X2A4676.JPG\" alt=\"\" style=\"width:100%;height:auto;border-radius:8px;box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.15);\"><\/div><\/div><button class=\"wp-slider-prev\" style=\"position:absolute;top:50%;left:20px;transform:translateY(-50%);z-index:2;background:#fff;border:none;padding:10px;border-radius:100%;box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.15);cursor:pointer;color:black;aspect-ratio:1;line-height:0.6em;\">&#10094;<\/button><button class=\"wp-slider-next\" style=\"position:absolute;top:50%;right:20px;transform:translateY(-50%);z-index:2;background:#fff;border:none;padding:10px;border-radius:100%;box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.15);cursor:pointer;color:black;aspect-ratio:1;line-height:0.6em;\">&#10095;<\/button><\/div><script>\n    (function(){\n        const container = document.getElementById(\"wp-slider-1\");\n        const track = container.querySelector(\".wp-slider-track\");\n        const slides = container.querySelectorAll(\".wp-slider-slide\");\n        const prevBtn = container.querySelector(\".wp-slider-prev\");\n        const nextBtn = container.querySelector(\".wp-slider-next\");\n        let index = 0;\n\n        function updateSlide() {\n            track.style.transform = \"translateX(\" + (-index * 100) + \"%)\";\n        }\n\n        prevBtn.addEventListener(\"click\", function() {\n            index = (index - 1 + slides.length) % slides.length;\n            updateSlide();\n        });\n\n        nextBtn.addEventListener(\"click\", function() {\n            index = (index + 1) % slides.length;\n            updateSlide();\n        });\n    })();\n    <\/script>\n<p style=\"font-family: 'Times New Roman';\">&ldquo;Spa&ccedil;i n&euml; arkiva- 50 vjet nga Revolta&rdquo;, Autoriteti nxit akademik&euml;t p&euml;r qasjen juridike n&euml; dokumente<\/p>\n<p style=\"font-family: 'Times New Roman';\">Tiran&euml; 4.5.2023 -Autoriteti p&euml;r Informim me Dokumente t&euml; ish-Sigurimit t&euml; Shtetit, mbajti sot aktivitetin &ldquo;Spa&ccedil;i n&euml; arkiva- 50 vjet nga Revolta&rdquo;, n&euml; t&euml; cil&euml;n u ekspozuan dokumente nga arkiva e ish-Sigurimit t&euml; Shtetit p&euml;r kampin e pun&euml;s s&euml; detyruar n&euml; Spa&ccedil;, revolt&euml;n, vendimet penale me vdekje dhe rid&euml;nimet.<\/p>\n<p style=\"font-family: 'Times New Roman';\">Aktiviteti u zhvillua me pranin&euml; e p&euml;rfaq&euml;suesve t&euml; trupit diplomatik, ekspert&euml;ve t&euml; pun&euml;s, pedagog&euml; e student t&euml; jurisprudenc&euml;s nga institucioneve publike e private arsimore vend, studiues e aktivist&euml; t&euml; shoq&euml;ris&euml; civile dhe t&euml; drejtave t&euml; njeriut, p&euml;r t&euml; cil&euml;t u b&euml;n t&euml; njohura edhe dokumente t&euml; tjera, zyrtare, t&euml; siguruar n&euml; kuad&euml;r t&euml; bashk&euml;punimit institucional, mbi natyr&euml;n pun&euml;s s&euml; detyruar gjat&euml; diktatur&euml;s n&euml; angazhim e t&euml; burgosurve politik n&euml; nxjerrjen e mineralit t&euml; bakrit dhe piritit.<\/p>\n<p style=\"font-family: 'Times New Roman';\">Dr. Gentiana Sula, Kryetare e Autoritetit tha se : &ldquo;Dokumentet nga arkiva e ish-Sigurimit t&euml; Shtetit, do t&euml; sh&euml;rbejn&euml;, s&euml; pari si baz&euml; p&euml;r nd&euml;rtuar narrativ&euml;n e burgut t&euml; Spa&ccedil;it si kamp i pun&euml;s s&euml; detyruar dhe s&euml; dyti si burim faktesh p&euml;r nd&euml;rtimin e analiz&euml;s juridike mbi p&euml;rdorimin e &lsquo;ligjeve penale t&euml; koh&euml;s&rsquo; n&euml; zhvillimin e gjyqeve fars&euml;, si mjet shtypje dhe kontrolli mbi kund&euml;rshtar&euml;t politik&euml;. Analiza juridike e saj sot na ndihmon, t&euml; p&euml;rmir&euml;sojm&euml; sistemin e demokracis&euml;, t&euml; p&euml;rmir&euml;sojm&euml; politikat e rehabilitimit dhe kompensimit financiar, si dhe siguron mosmohim t&euml; kostove t&euml; diktatur&euml;s.&rdquo;<\/p>\n<p style=\"font-family: 'Times New Roman';\">Mes t&euml; tjerash kryetarja e konsideroi k&euml;t&euml; dit&euml; si moment p&euml;r t&rsquo;i k&euml;rkuar viktimave, familjeve t&euml; tyre, studiuesve t&euml; rinj t&euml; shtojn&euml; p&euml;rpjekjet p&euml;r p&euml;rkujtim, transparenc&euml; dhe drejt&euml;si, nd&euml;rsa parlamentit shqiptar t&rsquo;i hapin rrug&euml; nd&euml;rtimit t&euml; nj&euml; muzeu q&euml; nderon kujtimin e tyre dhe edukon qytetar&euml;t.<\/p>\n<p style=\"font-family: 'Times New Roman';\">Z. Nuri Stepa, d&euml;shmitar i revolt&euml;s tregon p&euml;r ato tre dit&euml; proteste, ku t&euml; burgosurit u ngrit&euml;n kund&euml;r keqtrajtimeve, pun&euml;s skllav&euml;ruese, dit&euml;t pas revolt&euml;s, hetuesin&euml; e eg&euml;r dhe d&euml;nimet e r&euml;nda. &lsquo;Na torturonin dit&euml; e nat&euml;, deri sa humbin ndenjat&rdquo;, thot&euml; ai teksa sa sheh pas n&euml; koh&euml;, nd&euml;rkoh&euml; q&euml; k&euml;rkon ngritjen e nj&euml; muzeu kujtese n&euml; Spa&ccedil; dhe ngritjen e nj&euml; memoriali n&euml; qend&euml;r t&euml; qytetit n&euml; kujtim t&euml; kat&euml;r t&euml; pushkatar&euml;ve.<\/p>\n<p style=\"font-family: 'Times New Roman';\">Z.Gjergj Marku, An&euml;tar i Autoritetit foli mbi statistika t&euml; numrin e personave t&euml; burgosur n&euml; Spa&ccedil; dhe sasin&euml; e prodhimit t&euml; bakrit dhe piritit nxjerr&euml; prej pun&euml;s s&euml; tyre n&euml; 23 vjet t&euml; ekzistenc&euml;s s&euml; kampit t&euml; pun&euml;s Spa&ccedil;. Sipas tij numri i t&euml; burgosurve q&euml; prej krijimit e deri n&euml; fillim t&euml; viteve &rsquo;80 ka qen&euml; midis 900 -1200 vet&euml;ve. N&euml;p&euml;rmjet shfryt&euml;zimit t&euml; pun&euml;s s&euml; tyre u prodhuan n&euml; vite 2.82 milion&euml; ton bak&euml;r dhe 1.3 milion&euml; ton pirit.<\/p>\n<p style=\"font-family: 'Times New Roman';\">Dr. Femi Sufaj, N&euml;ndrejtor i P&euml;rgjithsh&euml;m i burgjeve foli vendimet e padrejta penale, munges&euml;n e shtetit t&euml; s&euml; drejt&euml;s n&euml; diktatur&euml;, si dhe kushtet e pun&euml;s n&euml; nxjerrjen e mineralit t&euml; bakrit dhe piritit n&euml; k&euml;t&euml; minier&euml;, pun&euml;n e detyruar dhe t&euml; papaguar, p&euml;r t&euml; cil&euml;t t&euml; d&euml;nuarit merrnin vet&euml;m 10% t&euml; pag&euml;s s&euml; minatorit t&euml; lir&euml;.<\/p>\n<p style=\"font-family: 'Times New Roman';\">&nbsp;<\/p>\n<p style=\"font-family: 'Times New Roman';\">Ing.Halit Shqarthi, nga &ldquo;Alb Bak&euml;r&rdquo; solli fakte nga prodhimi e bakrit dhe pirit n&euml; miner&euml;. Sipas tij, n&euml; vitin 1969, miniera nxirrte vet&euml;m 50 mij&euml; ton bak&euml;r, nd&euml;rsa n&euml; vitin 1981, me rritjen e t&euml; burgosurve, prodhimi u rrit me 4 her&euml; rreth 200 mij&euml; ton&euml; n&euml; vit. Dokumentet tregojn&euml; se mes viteve &lsquo;69-&lsquo;80 jan&euml; nxjerr&euml; rreth 1 milion&euml; e 200 ton&euml; bak&euml;r.<\/p>\n<p style=\"font-family: 'Times New Roman';\">Dr, Mirela Sinani, foli rreth ve&ccedil;orive t&euml; 45 t&euml; rr&euml;fime t&euml; ish-t&euml; p&euml;rndjekurve n&euml; k&euml;t&euml; burg ku theksoi se d&euml;nimi n&euml; biruc&euml; n&euml;n temperaturat -15 grad&euml;, vdekjet nga shembja e galerive, vet&euml;vrasjet nga d&euml;shp&euml;rimi, jan&euml; fakte q&euml; k&euml;rkojn&euml; drejt&euml;si n&euml;p&euml;rmjet qasjes juridike.<\/p>\n<p style=\"font-family: 'Times New Roman';\">Studiues Alfred Duka, studiues, analizoi letr&euml;n e Fadil Kokomanit dhe Vangjel Leshos, t&euml; dy t&euml; burgosur n&euml; Spa&ccedil;, d&euml;rguar m&euml; 9 korrik 1978 n&euml; Komitetin Qendror t&euml; Partis&euml; s&euml; Pun&euml;s s&euml; Shqip&euml;ris&euml; kund&euml;r &ldquo;regjimit obskurantist e fam&euml;keq, t&euml; pashpirt e gjakatar&rdquo; si&ccedil; shkruanin dy gazetar&euml;t n&euml; t&euml;. Letra konsiderohet nj&euml; akt i jasht&euml;zakonsh&euml;m guximi dhe trim&euml;rie n&euml; at&euml; &ldquo;humner&euml; amoraliteti&rdquo;, ku pushteti zot&euml;ronte fuqin&euml; absolute nd&euml;shkuese. T&euml; dy u arrestuan dhe u d&euml;nuan me vdekje, pushkatim &ldquo;p&euml;r krijimin dhe pjes&euml;marrjen n&euml; nj&euml; organizat&euml; kund&euml;rrevolucionare&rdquo; dhe &ldquo;p&euml;r agjitacion e propagand&euml;&rdquo;. Varret e tyre si dhe 48 t&euml; d&euml;nuarve, vdekur n&euml; k&euml;t&euml; burg ende nuk jan&euml; gjetur.<\/p>\n<p style=\"font-family: 'Times New Roman';\">Aktiviteti synoi nxitjen e analiz&euml;s dhe debatin profesional juridik mbi zbatimin e ligjeve t&euml; koh&euml;s si: perspektiva e t&euml; drejtave t&euml; njeriut, liria e nd&euml;rgjegjes dhe l&euml;vizjes, procesi i (pa)drejt&euml; penal n&euml; gjyqet fam&euml;keqe t&euml; d&euml;nimit, rid&euml;nimit, ekzekutimit, shkelja e dispozitave kushtetuese p&euml;r pages&euml;n e pabarabart&euml; t&euml; pun&euml;s etj, synim q&euml; gjeti mb&euml;shtetje nga partner&euml;t akademik&euml; t&euml; Autoritetit, si Shkolla e Magjistratur&euml;s, Universiteti Evropian i Tiran&euml;s dhe Fakulteti Drejt&euml;sis&euml; t&euml; Universitetit i Tiran&euml;s.<\/p>\n<p style=\"font-family: 'Times New Roman';\">Revolta e Spa&ccedil;it p&euml;rb&euml;n nj&euml; pik&euml; kulmore n&euml; historin&euml; e q&euml;ndres&euml;s antikomuniste, por edhe t&euml; l&euml;vizjes p&euml;r liri e demokraci. Si e till&euml;, p&euml;rkujtimi dhe zbardhja e historis&euml; s&euml; ngjarjes, e personave q&euml; u p&euml;rfshin&euml; n&euml; t&euml;, e t&euml; gjith&euml; vlerave komb&euml;tare q&euml; p&euml;rcjell, p&euml;r nd&euml;rgjegj&euml;simin e brezave mbi t&euml; shkuar&euml;n e vendit &euml;sht&euml; e r&euml;nd&euml;sishme. Nd&euml;rtimi i nj&euml; muzeu kujtese dhe i nj&euml; memoriali kushtuar t&euml; vrar&euml;ve mbetet ende nj&euml; sfid&euml; p&euml;r shoq&euml;rin&euml;.<\/p>\n<p style=\"font-family: 'Times New Roman';\">&nbsp;<\/p>\n<p style=\"font-family: 'Times New Roman';\">N&euml; kuad&euml;r t&euml; edukimit qytetar dhe informimit t&euml; publikut, Autoriteti ka n&euml; qend&euml;r t&euml; misionit t&euml; tij nxitjen e dialogut mbi t&euml; shkuar&euml;n e vendit n&euml;n regjimin komunist, dhe e b&euml;n k&euml;t&euml; duke organizuar nj&euml; gam&euml; t&euml; gjer&euml; projektesh, nga ekspozita dhe botime deri te seminare, vizita studimore dhe konferenca, takime, tryeza, projekte audiovizuale, etj.<\/p>\n<p style=\"font-family: 'Times New Roman';\">Grupi i pun&euml;s s&euml; Autoritetit ngritur n&euml; p&euml;rkujtim t&euml; 50-vjetorit t&euml; revolt&euml;s s&euml; burgut t&euml; Spa&ccedil;it ka punuar p&euml;r sjelljen e 45 intervistave audio-vizuale me ish t&euml; p&euml;rndjekur politik&euml; n&euml; k&euml;t&euml; burg si dhe f&euml;mij&euml;t e tyre. Studiuesja Mirela Sinani do t&euml; punoj&euml; p&euml;r p&euml;rgatitjen e tyre n&euml; nj&euml; botim p&euml;rmbledh&euml;s nd&euml;rkoh&euml; q&euml; rr&euml;fimet do t&euml; sh&euml;rbejn&euml; p&euml;r nd&euml;rtimin e nj&euml; dokumentari kushtuar k&euml;saj ngjarjeje.<\/p>\n<p style=\"font-family: 'Times New Roman';\">Autoriteti po punon, n&euml;p&euml;rmjet shkrimtares p&euml;r f&euml;mij&euml; Rovena Rozhani, n&euml; hartimin e nj&euml; libri p&euml;r f&euml;mij&euml; dhe short video p&euml;r Platform&euml;n- &ldquo;T&euml; m&euml;sojm&euml; p&euml;r t&euml; shkuar&euml;n- burime arsimore t&euml; hapura 1944-1991&rdquo;. Tekstet do t&rsquo;u vijn&euml; n&euml; ndihm&euml; m&euml;suesve t&euml; historis&euml;, me q&euml;llim p&euml;rcjelljen e ngjarjes tek nx&euml;n&euml;sit e sistemit parauniversitar.<\/p>\n<p style=\"font-family: 'Times New Roman';\">Autoriteti zhvilloi edhe nj&euml; konkurs mes nx&euml;n&euml;sve t&euml; shkollave artistike t&euml; vendit, n&euml;p&euml;rmjet bashk&euml;punimit mes AIDSSH-s&euml; dhe Ministris&euml; s&euml; Arsimit dhe Sporteve, p&euml;r krijimin e nj&euml; logoje kushtuar 50&ndash;vjetorit t&euml; Revolt&euml;s s&euml; Spa&ccedil;it, me q&euml;llim final edukimin e brezit t&euml; ri rreth padrejt&euml;sive t&euml; s&euml; kaluar&euml;s dhe nevoj&euml;s n&euml; rritje p&euml;r respekt ndaj viktimave. Bazuar n&euml; p&euml;lqimet e mara, fitues &euml;sht&euml; punimi i nx&euml;n&euml;sit Rodjon Zhuri klasa XII-t&euml;, shkolla artistike &ldquo;Ajet Xhindole&rdquo; Berat. Kjo logo do t&euml; p&euml;rdoret p&euml;rgjat&euml; vitit 2023 n&euml; komunikimin shkresor zyrtar t&euml; Autoritetit.<\/p>\n<p style=\"font-family: 'Times New Roman';\">N&euml; dat&euml;n 19 maj, n&euml; shenj&euml; p&euml;rkujtimi, Autoriteti do t&euml; organizoj&euml; nj&euml; udh&euml;tim- pelegrinazh n&euml; rrug&euml;n q&euml; shpie n&euml; k&euml;t&euml; burg. Nj&euml; instalacion artistik nd&euml;rtuar me silueta njer&euml;zore, me informacion mbi p&euml;rjetime e ndjesi t&euml; familjar&euml;ve t&euml; ish-t&euml; d&euml;nuarve t&euml; burgut t&euml; Spa&ccedil;it, me q&euml;llim njohje dhe reflektim mbi t&euml; shkuar&euml;n, do t&euml; vendoset n&euml; rrug&euml;n q&euml; kan&euml; p&euml;rshkuar &ccedil;do dit&euml; grat&euml;, f&euml;mij&euml;t dhe familjar&euml; e t&euml; d&euml;nuarve, Shpal-Reps-Spa&ccedil;. N&euml; dat&euml;n 22 maj, ora e par&euml; e m&euml;simit n&euml; sistemin parauniversitar do t&rsquo;i kushtohet p&euml;rkujtimit t&euml; k&euml;saj ngjarje si nevoj&euml; p&euml;r nd&euml;rgjegj&euml;simin e brezave mbi t&euml; shkuar&euml;n e vendit.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&ldquo;Spa&ccedil;i n&euml; arkiva- 50 vjet nga Revolta&rdquo;, Autoriteti nxit akademik&euml;t p&euml;r qasjen juridike n&euml; dokumente Tiran&euml; 4.5.2023 -Autoriteti p&euml;r Informim me Dokumente t&euml; ish-Sigurimit t&euml; Shtetit, mbajti sot aktivitetin &ldquo;Spa&ccedil;i n&euml; arkiva- 50 vjet nga Revolta&rdquo;, n&euml; t&euml; cil&euml;n u ekspozuan dokumente nga arkiva e ish-Sigurimit t&euml; Shtetit p&euml;r kampin e pun&euml;s s&euml; detyruar n&euml; [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":3744,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-3743","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajm-kryesor"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3743","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3743"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3743\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3744"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3743"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3743"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3743"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}