{"id":4678,"date":"2025-07-02T10:44:45","date_gmt":"2025-07-02T08:44:45","guid":{"rendered":"https:\/\/aidssh.instant.al\/?p=4678"},"modified":"2025-07-02T10:45:51","modified_gmt":"2025-07-02T08:45:51","slug":"e-verteta-e-inxhiniereve-te-kenetes-se-maliqit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/aidssh.al\/en\/e-verteta-e-inxhiniereve-te-kenetes-se-maliqit\/","title":{"rendered":"The truth of the engineers of the Maliq swamp"},"content":{"rendered":"<p><em>K\u00ebneta e Maliqit, &#8211; me vitet e gjata p\u00ebr tharjen e saj dhe jet\u00ebt e sakrifikuara, historit\u00eb e tmerreve t\u00eb pun\u00ebs s\u00eb detyruar skllav\u00ebruese, &#8211; ende sot, dhjet\u00ebra vite m\u00eb pas, mban n\u00eb barkun e vet t\u00eb zhdukurit pa varr, t\u00eb cil\u00ebt u ekzekutuan n\u00eb vitin 1946 si \u201csabotator\u00eb\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Me rastin e 71 vjetorit t\u00eb ekzekutimit t\u00eb tyre, p\u00ebrmes dokumenteve nga arkiva AIDSSH, ngjarja <\/em><em>u trajtua n\u00eb konferenc\u00ebn shkencore \u201cE v\u00ebrteta e inxhinier\u00ebve t\u00eb k\u00ebnet\u00ebs s\u00eb Maliqit\u201d, 21 n\u00ebntor 2017. P\u00ebr realizimin e saj Autoriteti bashk\u00ebpunoi me Fakultetin e Inxhinieris\u00eb s\u00eb Nd\u00ebrtimit, Institutin e Historis\u00eb t\u00eb Akademis\u00eb s\u00eb Studimeve Albanologjike.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Hedhja drit\u00eb mbi &nbsp;k\u00ebt\u00eb ngjarjen, q\u00eb njihet si ngjarja e inxhinier\u00ebve t\u00eb K\u00ebnet\u00ebs s\u00eb Maliqit, q\u00eb kan\u00eb l\u00ebn\u00eb shenja t\u00eb thella n\u00eb kujtes\u00eb, jo vet\u00ebm p\u00ebr familjar\u00ebt e viktimave, por p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb bashk\u00ebkoh\u00ebsit, ridimensionon raportin ton\u00eb dhe t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb me t\u00eb kaluar\u00ebn totalitare komuniste.<\/p>\n\n\n\n<p>Dhe ne jemi sot s\u00eb bashku pik\u00ebrisht p\u00ebr k\u00ebt\u00eb: p\u00ebr t\u00eb treguar t\u00eb v\u00ebrtetat dhe p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb t\u00eb vet\u00ebdijsh\u00ebm p\u00ebr demokracin\u00eb e brisht\u00eb q\u00eb po p\u00ebrpiqemi t\u00eb nd\u00ebrtojm\u00eb, p\u00ebr t\u00eb rritur breza krenar\u00eb p\u00ebr paraardh\u00ebsit e tyre, t\u00eb cil\u00ebt u shkolluan n\u00eb Per\u00ebndim dhe u kthyen p\u00ebr t\u00eb zbatuar dijet dhe eksperiencat e tyre p\u00ebr t\u00eb mir\u00ebn e p\u00ebrbashk\u00ebt, p\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb atdheun e tyre si vendet europiane ku studiuan.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb dosjen me num\u00ebr 72 t\u00eb Deg\u00ebs s\u00eb Par\u00eb t\u00eb Ish- Sigurimit t\u00eb Shtetit, lexojm\u00eb dat\u00ebn e fillimit t\u00eb procesit gjyq\u00ebsor ndaj inxhinier\u00ebve t\u00eb bonifikimit t\u00eb K\u00ebnet\u00ebs s\u00eb Maliqit: 8 N\u00ebntor 1946, 5-vjetori i themelimit t\u00eb PKSH. [1]<\/p>\n\n\n\n<p>Nga materialet e grumbulluara, ku vihet re se faktet mungojn\u00eb, lexojm\u00eb \u201cplane t\u00eb predeterminuara\u201d, \u201cmarr\u00ebveshje t\u00eb ngushta me misionet e huaja\u201d, \u201csalla gjyqi t\u00eb mbushura plot me popull\u201d. Kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me gjyqin e par\u00eb politik t\u00eb regjistruar dhe t\u00eb filmuar n\u00eb t\u00eb t\u00ebra fazat e tij: nga arresti e deri n\u00eb ekzekutim. Shohim p\u00ebrpunimin e par\u00eb t\u00eb imazheve n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb propagand\u00ebs komuniste q\u00eb po hidhte hapat e par\u00eb p\u00ebr t\u00eb vijuar sofistikimin n\u00eb gjyqet e m\u00ebvonshme, t\u00eb cilat p\u00ebr fat t\u00eb keq, vijuan t\u00eb ishin shum\u00eb t\u00eb shpeshta dhe \u00e7njer\u00ebzore. [2]<\/p>\n\n\n\n<p>Inxhinier\u00ebt e akuzuar p\u00ebr sabotim, kishin studiuar n\u00eb Per\u00ebndim, madje me rezultate t\u00eb shk\u00eblqyera si inxhinier Kujtim Beqiri nga Vlora, i dekoruar me Medaljen e Art\u00eb n\u00eb inxhinieri civile n\u00eb Universitetin e Vjen\u00ebs. K\u00ebta inxhinier\u00eb v\u00ebrtet t\u00eb talentuar kujtohen nga bashk\u00ebkoh\u00ebsit e tyre p\u00ebr pun\u00ebn q\u00eb kryen p\u00ebr t\u00eb plot\u00ebsuar n\u00eb t\u00eb t\u00ebr\u00eb aspektet projektimin dhe zbatimin e bonifikimit t\u00eb K\u00ebnet\u00ebs s\u00eb Maliqit, por, gjithashtu, edhe t\u00eb veprave t\u00eb tjera t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr at\u00eb koh\u00eb si, Moli i Sh\u00ebngjinit, Ura e Penkov\u00ebs, Ura e Rrogozhin\u00ebs, Ura e Mifolit dhe ajo e Mbrostarit, disa prej t\u00eb cilave i kan\u00eb rezistuar viteve.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb bashk\u00ebpunim me Arkivin e Nd\u00ebrtimit kemi gjetur dhe v\u00ebm\u00eb n\u00eb dispozicionin tuaj, projektet e k\u00ebtyre inxhinier\u00ebve t\u00eb ekspozuara n\u00eb hyrje t\u00eb Fakultetit q\u00eb na mir\u00ebpriti dhe bashk\u00ebpunoi me ne p\u00ebr organizimin e k\u00ebtij aktiviteti.<\/p>\n\n\n\n<p>Gjej rastin t\u00eb fal\u00ebnderoj edhe p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e Fakultetit t\u00eb Inxhinieris\u00eb s\u00eb Nd\u00ebrtimit dhe Akademis\u00eb s\u00eb Studimeve Albanologjike, t\u00eb cil\u00ebt me kumtesat e tyre hedhin drit\u00eb mbi aktivitetin e k\u00ebtyre inxhinier\u00ebve dhe t\u00eb v\u00ebrtetat e tyre par\u00eb n\u00ebn k\u00ebndv\u00ebshtrimin e duhur.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00eb p\u00ebrkujtojm\u00eb me nderim dhe respekt k\u00ebta njer\u00ebz p\u00ebr kontributet e t\u00eb cil\u00ebve duhet t\u00eb jemi krenar\u00eb: Ing. Abdyl Sharra, ing. Aleks Vasili, gjeometrat Pandeli Zografi dhe Mario Guarnieri, ing. Vasil Mano dhe bashk\u00ebshorten e tij, kroaten Zyrika Mano, pun\u00ebtor\u00ebt Jani Vasili dhe Anastas Risto, gjeometri Mihal Stratob\u00ebrdha, llogaritari italian Eugenio Scaturo, ing. Kujtim Beqiri, (mbesa e t\u00eb cilit me p\u00ebrkushtim punoi p\u00ebr realizimin e k\u00ebtij aktiviteti), gjeometrat Mirush P\u00ebrmeti dhe Hans Vala, austriak, shoferin Lambi Napu\u00e7e dhe mjekun italian Golfredo Paskual Rizo.<\/p>\n\n\n\n<p><em>I p\u00ebrjetsh\u00ebm qoft\u00eb kujtimi i tyre!<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>*Fjala e kryetares n\u00eb <em>konferenc\u00ebn shkencore \u201cE v\u00ebrteta e inxhinier\u00ebve t\u00eb k\u00ebnet\u00ebs s\u00eb Maliqit\u201d, mbajtur n\u00eb 21 n\u00ebntor 2017.<\/em><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p>[1] Arkiva e AIDSSH, Dosje- nr, 72, Dega e Par\u00eb t\u00eb Ish- Sigurimit t\u00eb Shtetit.<\/p>\n\n\n\n<p>[2] F. Hetimore dhe Gjyq\u00ebsore, V. 1946, D. 944-a, Procesverbali i gjyqit p\u00ebr t\u00eb pandehurit Mirush P\u00ebrmeti, Aleks Fili Vasili, Hans Vala, Rizo Paskual Golfredo, Lambi Pando Napu\u00e7e, 21-25 n\u00ebntor 1946. Dosjet hetimore e gjyq\u00ebsore, V. 1946, D. 1080-A, Procesverbali i gjyqit t\u00eb sabotator\u00ebve t\u00eb Maliqit, 8-18 n\u00ebntor 1946.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>K\u00ebneta e Maliqit, &#8211; me vitet e gjata p\u00ebr tharjen e saj dhe jet\u00ebt e sakrifikuara, historit\u00eb e tmerreve t\u00eb pun\u00ebs s\u00eb detyruar skllav\u00ebruese, &#8211; ende sot, dhjet\u00ebra vite m\u00eb pas, mban n\u00eb barkun e vet t\u00eb zhdukurit pa varr, t\u00eb cil\u00ebt u ekzekutuan n\u00eb vitin 1946 si \u201csabotator\u00eb\u201d. Me rastin e 71 vjetorit t\u00eb [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[30],"tags":[],"class_list":["post-4678","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fjalimet-e-kryetares"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4678","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4678"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4678\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4678"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4678"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4678"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}