{"id":4686,"date":"2025-07-02T10:55:25","date_gmt":"2025-07-02T08:55:25","guid":{"rendered":"https:\/\/aidssh.instant.al\/?p=4686"},"modified":"2025-07-02T10:55:27","modified_gmt":"2025-07-02T08:55:27","slug":"95-vjet-martin-camaj-vepra-e-perndjekja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/aidssh.al\/en\/95-vjet-martin-camaj-vepra-e-perndjekja\/","title":{"rendered":"95 years of Martin Camaj: His Work and Persecution"},"content":{"rendered":"<p><em>-Rr\u00ebzimi i miteve mbi Ish-Sigurimin e Shtetit ku fabrikoheshin fake news p\u00ebr t\u00eb defaktorizuar figurat me ndikim<\/em><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><em>Autoriteti p\u00ebr Informimin mbi Dokumentet e ish-Sigurimit t\u00eb Shtetit, n\u00eb bashk\u00ebpunim me Akademin\u00eb e Studimeve Albanologjike, Institutin e Historis\u00eb, Sht\u00ebpin\u00eb botuese \u201cOnufri\u201d, Shoqat\u00ebn \u201cMartin Camaj\u201d n\u00eb Gjermani, Teatrin \u201cMigjeni\u201d Shkod\u00ebr dhe Autoritetin Gjerman t\u00eb Hapjes s\u00eb Dosjeve (BSTU Gjermani), n\u00eb kontakt me familjar\u00eb e bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00eb t\u00eb Camajt dhe studiues t\u00eb tij, organizoi m\u00eb 28 gusht 2020 tryez\u00ebn e rrumbullak\u00ebt \u201c95 vjet Martin Camaj, vepra dhe p\u00ebrndjekja\u201d.<\/em><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Martin Camajn, em\u00ebr i njohur p\u00ebr shum\u00ebk\u00ebnd, si figur\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme e letrave shqipe. Krijues, shkrimtar, gjuh\u00ebtar, dramaturg. Na b\u00ebn bashk\u00eb sot kremtimi i 95-vjetorit t\u00eb tij. &nbsp;Do t\u00eb njihemi me jet\u00ebn, vepr\u00ebn dhe p\u00ebrndjekjen e tij &#8211; duke b\u00ebr\u00eb edhe nj\u00eb lexim t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt t\u00eb dosjes q\u00eb Sigurimi krijoi p\u00ebr t\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Kjo dosje \u00ebsht\u00eb e ve\u00e7ant\u00eb dhe ka pesh\u00eb, sepse p\u00ebr disa dekada ka hyr\u00eb mes publikut dhe vepr\u00ebs s\u00eb k\u00ebtij kolosi t\u00eb letrave shqipe. &nbsp;V\u00ebrtet qe zbardhja e dosjes sekrete t\u00eb Martin Camajt dhe botimi i pak fragmenteve t\u00eb saj gjeneroi debat t\u00eb madh publik. 6 studiues aplikuan p\u00ebr njohje t\u00eb dosjes, e m\u00eb shum\u00eb se 50 u pozicionuan publikisht, p\u00ebrmes trajtesave n\u00eb media.<\/p>\n\n\n\n<p>Duke admiruar vepr\u00ebn e tij, shum\u00ebkush, k\u00ebto dit\u00eb i ka b\u00ebr\u00eb vetes pyetjen e thjesht\u00eb: pse t\u00eb gjith\u00eb ia kemi d\u00ebgjuar emrin, por pak e njohim vepr\u00ebn e tij?<\/p>\n\n\n\n<p>Mendoj se mund t\u00eb sqarohemi duke pyetur m\u00eb thell\u00eb:<\/p>\n\n\n\n<p>-Cili ishte raporti i Camajt me regjimin e koh\u00ebs?<\/p>\n\n\n\n<p>-A krijoi dhe shp\u00ebrndau Sigurimi i Shtetit mjete damkos\u00ebse \u2013 apo \u201cfake news\u201d &#8211; q\u00eb t\u00eb defaktorizonin Camajn nga viti 1945 deri n\u00eb 1990?<\/p>\n\n\n\n<p>-A ka ende sot e k\u00ebsaj dite sterotipe q\u00eb thjesht aktivizohen n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb auto-pilote n\u00eb n\u00ebnvet\u00ebdijen ton\u00eb kolektive, plot klishe nga propaganda 50-vje\u00e7are?<\/p>\n\n\n\n<p>-Cila \u00ebsht\u00eb kostoja e munges\u00ebs s\u00eb gjat\u00eb t\u00eb Camajt n\u00eb formimin ton\u00eb individual apo kolektiv?<\/p>\n\n\n\n<p>Ajo q\u00eb synojm\u00eb t\u00eb sjellim p\u00ebrmes leximit t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt t\u00eb jet\u00ebs, vepr\u00ebs dhe p\u00ebrndjekjes s\u00eb tij \u00ebsht\u00eb q\u00eb secili t\u2019i p\u00ebrgjigjet k\u00ebtyre pyetjeve.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Rr\u00ebzimi i tre miteve mbi Ish-Sigurimin e Shtetit<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebrpara se t\u00eb d\u00ebgjojm\u00eb trajtesat e vyera t\u00eb studiuesve, m\u00eb lejoni t\u2019ju p\u00ebrcjell q\u00ebndrimin tim mbi tre mitet mbi Sigurimin q\u00eb hasen sot, krijuar e prodhuar nga vet\u00eb Sigurimi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Miti i par\u00eb<\/strong> ka lidhje me besimin e verb\u00ebr se Sigurimi ishte nj\u00eb organizat\u00eb e sofistikuar spiunazhi.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00eb lejoni t\u2019jua them fare shkoqur. N\u00eb shumic\u00ebn d\u00ebrrmuese t\u00eb dosjeve q\u00eb kemi zbardhur deri tani dhe po ashtu, n\u00eb dosjen e Martin Camajt q\u00eb do t\u00eb diskutojm\u00eb sot, askush nuk do t\u00eb gjej\u00eb histori t\u00eb tipit t\u00eb Sherlok Holmes-it. &nbsp;Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb Sherlock Holmes p\u00ebrqendrohet te krimi, Sigurimi kapet me kund\u00ebrshtar\u00eb politik\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Sigurimi \u2013 p\u00ebrmes BIOGRAFIS\u00cb q\u00eb n\u00eb krye t\u00eb her\u00ebs ndante popullin n\u00eb \u201cNE\u201d dhe \u201cATA\u201d . &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>ATA, jobesnik\u00ebt ndaj regjimit listoheshin pa b\u00ebr\u00eb asgj\u00eb t\u00eb keqe, q\u00eb f\u00ebmij\u00eb, n\u00ebn titullin \u201ckontigjent\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Kjo pun\u00eb kryhej nga strukturat e posa\u00e7me t\u00eb &#8220;hetimit biografik&#8221; t\u00eb Sigurimit. Metodat e &#8220;sofistikuara: ishin shpifja, p\u00ebrjashtimi dhe biruca: algoritmi \u201cMbik\u00ebqyr \u2013 Terrorizo \u2013 P\u00ebrndiq!\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Mbi 100 000 familje brenda vendit iu n\u00ebnshtruan k\u00ebsaj p\u00ebrndjekjeje. Arreste t\u00eb fshehta, fabrikim provash, tortura, burgosje t\u00eb gjata, ekzekutime, gjyqe fars\u00eb, internime, pun\u00eb t\u00eb detyruar&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Dhjet\u00ebra mij\u00ebra shqiptar\u00eb mor\u00ebm arratin\u00eb, qindra u vran\u00eb n\u00eb kufi, mij\u00ebra mbajt\u00ebn mbi supe hije t\u00eb shpifjeve dhe makinacioneve q\u00eb as nuk ua merrte mendja. &nbsp;Familjareve t\u00eb tyre deri 3 breza u penguan p\u00ebr zhvillimin vetjak e shoq\u00ebror. Atyre iu mohua qasja n\u00eb banes\u00eb, arsim, profesion e sh\u00ebndet\u00ebsi, triska ushqimi apo votimi, urbanizimi e shoq\u00ebria.<\/p>\n\n\n\n<p>Pra, n\u00eb vend t\u00eb spiunazhit, teknologjis\u00eb s\u00eb avancuar apo metodave t\u00eb st\u00ebrholluara, n\u00eb fakt do t\u00eb gjejm\u00eb nj\u00eb makineri brutale p\u00ebrndjekjeje politike.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Miti i dyt\u00eb<\/strong> lidhet me faktin se Sigurimi i mbrojti mir\u00eb interesat komb\u00ebtare, prandaj zbardhja e dokumenteve e cenon sigurin\u00eb komb\u00ebtare<\/p>\n\n\n\n<p>Deri sot, na \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb e qart\u00eb nj\u00eb gj\u00eb: q\u00eb Sigurimi ishte n\u00eb thelb vet\u00ebsh\u00ebrbyes dhe kishte synim p\u00ebrjet\u00ebsimin e Partis\u00eb-shtet. &nbsp;Mbajtja peng e njer\u00ebzve p\u00ebrmes dosjeve t\u00eb mbyllura dhe fsheht\u00ebsis\u00eb, \u00ebsht\u00eb n\u00eb fakt p\u00ebr\u00e7ar\u00ebse dhe e dob\u00ebson nd\u00ebrgjegjen ton\u00eb komb\u00ebtare, jo e kund\u00ebrta. Sepse vet\u00ebdije komb\u00ebtare do t\u00eb thot\u00eb bindje e thell\u00eb q\u00eb pa \u201cata\u201d, nuk ka as \u201cne\u201d, sidomos n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb ton\u00eb t\u00eb vog\u00ebl. &nbsp;Zbardhja e hulumtimi i dokumenteve po ashtu, ndikon drejtp\u00ebrdrejt n\u00eb qart\u00ebsimin e kostove t\u00eb diktatur\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p>Prandaj kushdo q\u00eb investohet n\u00eb \u00e7montimin e mekanizmit p\u00ebr\u00e7ar\u00ebs \u201cne dhe ata\u201d i b\u00ebn nj\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb madh pajtimit komb\u00ebtar dhe demokracis\u00eb son\u00eb funksionale. Hapja e dosjeve nuk c\u00ebnon sigurin\u00eb komb\u00ebtare, por c\u00ebnon hijet e gjata t\u00eb vet\u00eb Sigurimit.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Dear participants,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Si bashk\u00ebkomb\u00ebs na lidh territori, traditat, historia, kultura, arritjet, kujtimet e sidomos gjuha. K\u00ebtu p\u00ebrfshihen edhe figurat historike, q\u00eb si yjet q\u00eb ndri\u00e7ojn\u00eb nat\u00ebn, na japin drit\u00eb e na ngren\u00eb mend\u00ebrisht, shpirt\u00ebrisht e moralisht.<\/p>\n\n\n\n<p>Por k\u00ebto figura kan\u00eb ardhur te ne shpesh t\u00eb tjet\u00ebrsuara e t\u00eb paplota.<\/p>\n\n\n\n<p>Regjimi ngushtoi hap\u00ebsirat kulturore dhe shpirt\u00ebrore t\u00eb shqiptar\u00ebve, duke i dh\u00ebn\u00eb licenc\u00eb p\u00ebr krijim vet\u00ebm disave, dhe vet\u00ebm n\u00eb nj\u00eb segment t\u00eb caktuar ideologjik.<\/p>\n\n\n\n<p>Kushdo q\u00eb nuk u konformua, u pa si armik. Prandaj n\u00eb dosjet e Sigurimit t\u00eb Shtetit ato jan\u00eb vendosur n\u00eb nj\u00eb thyes\u00eb t\u00eb thell\u00eb \u2013 q\u00eb t\u00eb zvog\u00eblohen.<\/p>\n\n\n\n<p>Njollosja e padrejt\u00eb e figurave historike dhe ndalimi i vepr\u00ebs s\u00eb tyre p\u00ebr te shqiptar\u00ebt \u00ebsht\u00eb n\u00eb fakt, akt kund\u00ebr interesave t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta, q\u00eb e zvog\u00ebloi dhe e err\u00ebsoi bot\u00ebn ton\u00eb. \u00cbsht\u00eb kundra interesit ton\u00eb komb\u00ebtar.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Miti i tret\u00eb<\/strong> lidhet me besimin e verb\u00ebr se dokumenti i Sigurimit flitka vet\u00eb &nbsp;\u00cbsht\u00eb fakt qe dokumentet e sh\u00ebrbimeve dhe sidomos ato te vendeve jodemokratike shpesh jan\u00eb perfide, mashtruese, fake news.<\/p>\n\n\n\n<p>Si shembull d\u00ebshiroj t\u00eb ndaj me ju nj\u00eb metod\u00eb t\u00eb Sigurimit q\u00eb m\u00eb ka shqet\u00ebsuar prej koh\u00ebsh: demaskimin.<\/p>\n\n\n\n<p>Ne kemi hasur shum\u00eb dokumente dhe statistika t\u00eb demaskimit n\u00eb bashk\u00ebsi t\u00eb njer\u00ebzve t\u00eb nderuar. N\u00eb thelb fabrikoheshin fake news p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebrritur n\u00eb vrasjen morale afatgjat\u00eb t\u00eb figurave me ndikim.<\/p>\n\n\n\n<p>Un\u00eb do ta quaja damkosje, duke p\u00ebrfytyruar nj\u00eb gj\u00eb q\u00eb djeg n\u00eb mish\u2026 por meqen\u00ebse kjo ka efekt edhe pas vdekjes dhe deri ke veprat e tyre\u2013 mund ta quaja edhe stereotip, apo klishe, apo hije e gjat\u00eb&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00ebto damkosje apo sterotipe jan\u00eb le te themi, si nj\u00eb virus, q\u00eb synon t\u00eb riprodhoj\u00eb vetveten. Ashtu edhe k\u00ebto klishe, t\u00eb pa\u00e7montuara, mund t\u00eb \u00e7orientojn\u00eb brezat drejt nj\u00eb miopie t\u00eb mykur, p\u00ebr\u00e7ar\u00ebse e t\u00eb ndrydhur.<\/p>\n\n\n\n<p>Le t\u00eb hapim mendjen dhe zemr\u00ebn p\u00ebr t\u00eb hequr dor\u00eb nga klishet\u00eb q\u00eb ndajn\u00eb shqiptaret e q\u00eb na mbajn\u00eb larg vepr\u00ebs s\u00eb personaliteteve q\u00eb nuk u b\u00ebn\u00eb keq shqiptar\u00ebve.<\/p>\n\n\n\n<p>Thank you!<\/p>\n\n\n\n<p>*Fjala e kryetares s\u00eb Autoritetit n\u00eb tryez\u00ebn e rrumbullak\u00ebt \u201c<em>95 vjet Martin Camaj \u2013 Vepra dhe p\u00ebrndjekja\u201d,<\/em>Tiran\u00eb, 28 gusht 2020.<\/p>\n\n\n\n<p>Biblografia<\/p>\n\n\n\n<ol style=\"list-style-type:lower-alpha\" class=\"wp-block-list\">\n<li>Arkivi i AIDSSH,\u00a0 Fashikulli p\u00ebr \u00a0Martin Camaj, nr 456, 163 flet\u00eb deklasifikuar plot\u00ebsisht me vendin t\u00eb KDZH Nr.1 Dat\u00eb 22.01.2019, AIDSSH.<\/li>\n<\/ol>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>-Rr\u00ebzimi i miteve mbi Ish-Sigurimin e Shtetit ku fabrikoheshin fake news p\u00ebr t\u00eb defaktorizuar figurat me ndikim Martin Camajn, em\u00ebr i njohur p\u00ebr shum\u00ebk\u00ebnd, si figur\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme e letrave shqipe. Krijues, shkrimtar, gjuh\u00ebtar, dramaturg. Na b\u00ebn bashk\u00eb sot kremtimi i 95-vjetorit t\u00eb tij. &nbsp;Do t\u00eb njihemi me jet\u00ebn, vepr\u00ebn dhe p\u00ebrndjekjen e tij &#8211; [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[30],"tags":[],"class_list":["post-4686","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fjalimet-e-kryetares"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4686","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4686"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4686\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4686"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4686"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/aidssh.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4686"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}