Tiranë 6.03.2026- Sot zhvilluam një takim të rëndësishëm me partnerë ndërkombëtarë, ku diskutuam vijimin e punës për ndërtimin e Platformës digjitale edukative “Mësojmë nga e kaluara – Burime arsimore të hapura 1944–1991”, e cila synon krijimin e një hapësirë të strukturuar, të besueshme dhe të aksesueshme për edukimin mbi periudhën e diktaturës komuniste në Shqipëri dhe lidh në mënyrë të drejtpërdrejtë dokumentet arkivore me procesin e mësimdhënies dhe edukimin qytetar të brezit të ri.
Prezantuam për Kryetarin e Prezencës së OSBE-së në Tiranë, z. Michel Tarran, si dhe për përfaqësuesit e Ambasadës së Gjermanisë, Këshillit të Evropës, ASCAP, MA,.Institutit të Studimit të Krimeve dhe Pasojave të Komunizmit (ISKK), konceptin e detajuar të platformës, fazat e zhvillimit dhe nevojat për mbështetje, me qëllim mobilizimin e një bashkëpunimi sa më të gjerë për realizimin e kësaj infrastrukture digjitale edukative.
“Një element vendimtar është mbështetja e qeverisë shqiptare, e cila ka ndarë fonde të mjaftueshme për të nisur ndërtimin e infrastrukturës digjitale fillestare. Kjo na mundëson të kalojmë nga faza konceptuale në zbatim konkret dhe të avancojmë me ritëm të qëndrueshëm. Por sfida jonë mbetet e njëjtë me atë të shumë vendeve post-komuniste: të kapërcejmë historiografinë e vjetër ideologjike, të integrojmë narrativat personale të viktimave me fakte arkivore të verifikuara, dhe të krijojmë një tregim të hapur, të krahasueshëm me standardet evropiane.”- tha kryetarja e Authority of the Files, Dr. Gentiana Sula.
Hapi i parë drejt krijimit të platformës u hodh tre vjet më parë, me nënshkrimin e marrëveshjes së bashkëpunimit me Ministrinë e Arsimit. Tashmë kemi nisur konsultimet me Agjencinë Shqiptare të Sigurimit të Cilësisë në Arsimin Parauniversitar (ASCAP) për përfshirjen në programe lëndore të temave të veçanta që s’janë trajtuar më parë që u përkasin viteve 1944-1991.
Gjithashtu u diskutuan llojet e materialeve burimore dhe didaktike që do të jenë të përfshihen në platformë për këtë periudhë të historisë në ndihmë të nxësve, mësuesve e studentëve të degëve të mësuesisë.
Analiza e programeve të arsimit parauniversitar tregoi se historia e funksionimit të aparatit të diktaturës – sidomos e ish-Sigurimit të Shtetit – trajtohet në mënyrë të kufizuar në tekstet dhe kurrikulat aktuale. Shumë mësues të lëndës së historisë nuk e kanë përjetuar personalisht këtë periudhë dhe shpesh u mungojnë burime të strukturuara, të verifikuara dhe të përshtatura më formën e duhur për ta trajtuar plotësisht në klasë.
Dokumentet arkivore që ruajmë nuk janë thjesht dëshmi të së shkuarës; ato na ndihmojnë të kuptojmë mekanizmat e një sistemi që prodhoi padrejtësi të gjera dhe na orientojnë për të ndërtuar një kulturë më të fortë demokratike tek të rinjtë.
Përmes platformës “Mësojmë nga e kaluara”, AIDSSH synon t’i transformojë këto dokumente në burime edukative të hapura, të cilat do t’u shërbejnë mësuesve, nxënësve dhe studiuesve për lexim kritik, analizë dhe reflektim mbi pasojat e ideologjisë totalitare, rëndësinë e drejtësisë dhe mbrojtjes së të drejtave të njeriut.
Platforma do të mbështetet në kontributin e një rrjeti të gjerë studiuesish dhe kërkuesish nga brenda institucionit dhe institucionet partnere, duke përfshirë edhe familjarë dhe dëshmitarë të drejtpërdrejtë të kësaj historie. Gjatë viteve të fundit kemi punuar në mënyrë të vazhdueshme për ta përgatitur këtë bazë bashkëpunimi – nga procesi i digitalizimit të dokumenteve deri te zhvillimi i materialeve edukative. Sot ky proces po merr një formë më të strukturuar dhe të bashkërenduar, me një orientim të qartë pedagogjik në bashkëpunim me Agjencinë Shqiptare të Sigurimit të Cilësisë në Arsimin Parauniversitar (ASCAP).
Sfida kryesore me të cilën kemi përballur deri tani ka qenë historiografia e vjetër masive, e ndërtuar mbi burime të kufizuara dhe të ngarkuara ideologjikisht, një narrativ i mbyllur, jo i krahasueshëm me standardet evropiane bashkëkohore, si dhe narrativat personale të viktimave që shpesh nuk shoqërohen me fakte të verifikuara arkivore, pa proces redaktorial profesional dhe pa mbështetje të stafit pedagogjik të specializuar. Këto sfida po i adresojmë sistematikisht përmes kësaj platforme.
Deri më sot, fokusi ynë në AIDSSH ka qenë i fortë në punën e drejtpërdrejtë me mësuesit e historisë – përmes trajnimeve, klubeve të librit dhe filmit, materialeve të hapura dhe programeve edukative. Me këtë tryezë pune synojmë të thellojmë dhe të plafikojmë bashkëpunimin, duke përfshirë universitetet shqiptare, institucionet e arsimit të lartë, institucionet e kujtesës historike dhe praktikat më të mira ndërkombëtare në fushën e edukimit për kujtesën, demokracinë dhe të drejtat e njeriut.
Platforma do të ofrojë dy nivele kryesore aksesi: Një nivel profesional për mësues, studiues, autorë tekstesh dhe edukatorë, me materiale burimore, dosje tematike dhe mjete didaktike të avancuara;
Një nivel për nxënës dhe të rinj, me përmbajtje të përshtatur pedagogjikisht, video, aktivitete interaktive, kuize dhe forma inovative të të nxënit përmes historisë.
Zhvillimi do të ecë në faza: fillimisht ndërtimi teknik dhe integrimi i materialeve ekzistuese të AIDSSH-së, më pas krijimi i produkteve të reja edukative si video-leksione, module mësimore, ekspozita virtuale, etj.
Autoriteti fton të gjithë partnerët institucionalë, donatorët dhe aktorët e interesuar – vendas dhe ndërkombëtarë – të bashkohen në zhvillimin dhe mbështetjen e qëndrueshme të projektit, që platforma të shndërrohet në një mjet efektiv dhe afatgjatë për edukimin mbi demokracinë, të drejtat e njeriut dhe reflektimin kritik mbi të kaluarën totalitare.
Prezantimi i projektit u zhvillua nga Ornela Arapi, Drejtore e Drejtorisë së Hulumtimit Shkencor dhe Edukimit Qytetar në AIDSSH. /m.d/
@followers @Shkelqim Allkja @Ines Todhe Jan Maibom Ornela EleziSuela Kusi DritaErgys MertiriArjana Mucaj @Brunilda Çërraga Rovena Rrozhani – Shkrimtare per femijeMigena Demirxhi
Foto : Dorian Zanaliu
